22 OVEE VLOED EB" EB DER ZEE. 



groot is , 200 is die invloed sleclits gering. Anders is het echter met 

 de maan. Haar gemiddelde afstand van de aarde is 30 middellijnen , 

 maar daar hare baan vrij elliptisch is, zoo kan die afstand tot 32 mid- 

 dellijnen aangroeijen en ook tot nagenoeg 28 afnemen. 



Het verschil bedraagt dus naastenbij 4 middellijnen, dat is -^g- ge- 

 deelte van den gemiddelden afstand. Brengt men het hierdoor veroor- 

 zaakte verschil mede in rekening , dan vindt men , dat de vloed door de 

 maan te weeg gebragt ongeveer i gedeelte daardoor kan verhoogd of 

 verlaagd worden. 



Stellen wij dus , om dit een en ander iets duidelijker voor te stellen , 

 dat op eene plaats de gemiddelde hoogte van den vloed door de zon te weeg 

 gebragt 2 palmen bedraagt , dan zal die , welke door de maan wordt ver- 

 oorzaakt , 4 palmen zijn. Bij springvloeden zal de hoogte 6 en bij de doode 

 tijen 2 palmen zijn , indien deze bij een gemiddelden afstand der maan 

 van de aarde invallen. Treffen de springvloeden echter op een tijd , dat 

 de maan juist in haren naasten stand tot de aarde is , dan zal de vloed 

 7 palmen bedragen, terwijl zij bij den versten stand der maan slechts 

 5 palmen zal beloopen. 



Er is nog iets , waardoor eenige invloed op de meerdere of mindere 

 rijzing en daling, of vloed en eb, wordt uitgeoefend. Het is de stand 

 van beide hemelligchamen ten opzigte van elkander of wel van den 

 evenaar. Wij hebben toch gezien , dat zon en maan beide op dat punt 

 der aarde werken , dat naar haar toegekeerd is en op het tegenoverge- 

 stelde punt. Wanneer nu de een noorder- en de ander zuidelijke decli- 

 natie heeft , dan wordt de werking van de eene door die van de andere 

 eenigermate verzwakt. Het tegendeel heeft echter plaats wanneer beide 

 in stand overeen komen , 't geen plaats vindt als beide omstreeks den 

 evenaar zijn en dus ten tijde der nachteveningen. In dien tijd toch 

 heeft de zon geene declinatie en de maan, die als zij nieuw is in de- 

 zelfde en als zij vol is in de tegengestelde rigting van de zon staat , 

 bevindt zich dan ook in of nabij den evenaar. Hare baan heeft met de 

 loopbaan der aarde eene helling van 5°, en deze afwijking kan er dan 

 ook hier nog plaats vinden , doch het is alleen omstreeks dezen tijd , 

 dut beide met de aarde in 't zelfde vlak zich kunnen bevinden en de 

 werking alzoo op 't zelfde punt kan gerigt zijn. 



Treft het nu , dat de maan tevens in haar naasten stand is tot de 

 aarde , dan zijn alle omstandigheden het gunstigst om een hoogen vloed 



