OVER VLOED EN EB DER ZEE. 23 



te veroorzaken. Veel hangt er intnsschen af van bijzondere omstan- 

 digheden ; want het zijn nu vooral de rigting en sterkte der winden, 

 die deze hooge vloeden meer of min gevaarlijk of wel geheel schadeloos 

 kunnen maken. 



Onder deze hijzondere omstandigheden , die het verschijnsel grootelijks 

 wijzigen, hehoort ook, zoo als vroeger reeds is opgemerkt, de natuur- 

 lijke ligging eener plaats. 



Hetgeen ter verklaring van het verschijnsel is gezegd, kan in den 

 volstrekt en zin slechts gelden van de aarde , als zij geheel uit eene vloei- 

 bare massa bestond , of wel tot eene aanzienlijke diepte van alle zijden 

 door de zee was omgeven. 



Dit is intusschen niet het geval. De diepte , uitgebreidheid en rig- 

 ting der zeeën , de grootte , vorm en ligging van landen en eilanden 

 brengen even als weer en wind belangrijke veranderingen te weeg. 't Is 

 daarom ook natuurlijk , dat de vloedgolf niet m.et den schijnbaren loop 

 van zon en maan rondom de aarde loopt en haren top naar deze he- 

 melligchamen gekeerd heeft. De bewogen watermassa volgt deze hemel- 

 ligchamen in haren loop en komt later , evenzoo als de grootste zomer- 

 hitte ook na den langsten , de felste winterkoude na den kortsten dag 

 invalt. 



Al deze bijzondere invloeden maken het verschijnsel uiterst ingewik- 

 keld en hebben het hoogst moeijelijk gemaakt om de ware verklaringen 

 er van te vinden. Tegen het midden der vorige eeuw gaf de Pransche 

 Akademie van Wetenschappen het onderzoek hiervan op als eene prijs- 

 vraag. Yier verhandelingen van beroemde natuurkundigen werden be- 

 kroond en toch was de zaak nog niet behoorlijk in het licht gesteld. 

 Aan den beroemden la place , die door strenge wiskundige beschouwin- 

 gen het verschijnsel met de I^ewtoniaansche wetten van beweging in 

 verband heeft gebragt, hebben wij het te danken, dat wij nader met dit 

 belangrijk natuurverschijnsel zijn bekend geworden. 



Zoodanige uitkomsten bij de verklaring van zulke ingewikkelde ver- 

 schijnsels zijn van het grootste belang. Het zijn overwinningen der 

 wetenschap , voor de menschheid van oneindig meer waarde dan zoo 

 menige overwinning op het slagveld ten koste van stroomen bloeds en 

 tal van onschatbare menschenlevens verkregen. Zij zouden dit zijn ook , 

 indien zij alleen wetenschappelijke waarde hadden en slechts konden 

 dienen om de wetenschap uit te breiden en 't vertrouwen op haar te 



