24 OVER VLOED EN EB DER ZEE. 



bevestigen. Maar zij hebben ook stoffelijke waarde ; ook voor onzen 

 maatscbappelijken welstand is die kennis van 't grootste belang. "Wij 

 leeren er toch de dreigende tijdstippen door kennen , wanneer de vloed 

 voor ons gevaarlijk kan worden en kunnen in tijds bedacht zijn om 

 het gevaar zoo veel mogelijk te keeren en ons tegen de hevige aan- 

 vallen van den verbolgen vloed te wapenen , die eerst door een feilen 

 orkaan in woede ontstoken , een vernielende vijand voor ons kan wor- 

 den , hoezeer hij anders veelmeer als een heilbrengende \Tiend voor 

 de bewoners dezer aarde mag beschouwd worden. 



Ja , hoe vernielend soms ook de overstroomingen mogen zijn , die door 

 buitengewoon hooge vloeden bij stormweder kunnen ontstaan en waar- 

 van ook de geschiedenis van ons vaderland vele voorbeelden oplevert, 

 toch is de Averking van eb en vloed in den regel hoogst weldadig en 

 een zegen voor de aarde , die daaraan voor een deel de eigenaardige 

 vorming harer oppervlakte heeft te danken. En getuigen onze geschied- 

 boeken van treurige uitwerksels er door te weeg gebragt, zij gewagen 

 niet minder van de groote voordeelen , welke wij aan dit , in waarheid 

 verheven natuurverschijnsel hebben te danken. Of heeft niet een groot 

 deel van onzen geboortegrond daardoor het bestaan ontvangen ? En 

 heeft de zee niet hier en elders met woeker teruggegeven , wat zij 

 vroeger heeft verzwolgen? 



Maar welk een belangrijke invloed is het niet, dien deze groote en 

 regelmatige beweging des waters op het verkeer tusschen afgelegene 

 oorden , op scheepvaart , handel , nijverheid en beschaving uitoefent ! 



Mogen ook al de op meer van zee verwijderde plaatsen wonenden 

 zich minder om dit belangrijk natuurverschijnsel bekreunen en vele 

 kustbewoners door gewoonte er onverschillig of onoplettend voor zijn 

 geworden , de zeeman vooral weet er partij van te trekken. Bij zijne 

 dagelijksche waarnemingen behooren ook die van de beweging des 

 waters , waarvan hij zooveel nut kan hebben en waarvan de kennis hem 

 bij het uitzeilen en binncnloopen van een e haven zoozeer te stade komt , 

 ja , volstrekt onmisbaar is. 



Hier zoude ik kunnen eindigen , maar meen het niet ongepast te zijn 

 om nog ten slotte de aandacht op een paar punten te vestigen , die met 

 het besprokene in verband staan. 



Overtuigd van den krachtigen invloed, dien vooral de maan op de 

 groote wateren, die de oppervlakte der aarde voor een groot deel be- 



