OVEK VLOED EJf EB DER ZEE. 25 



dekken , uitoefent , schijnt men vooral daaruit aanleiding genomen te 

 hebben om de maan een even grooten invloed toe te schrijven op onzen 

 dampkring en de daarin plaats . vindende luchtstroomen en in verband 

 daarmede op de weersgesteldheid. Wat moeten wij hiervan denken? 



Het is wel niet te ontkennen , dat zon en maan door hare aantrek- 

 king ook eenigen invloed uitoefenen op den dampkring der aarde. Even 

 als alle ligchamen , vloeibare zoowel als vaste , is ook de lucht aan de 

 zwaarte onderworpen en een gevolg daarvan is , dat de aarde bestendig 

 door den dampkring als een luchtkleed wordt omgeven en dat lucht- 

 hulsel haar bijblijft ook bij de snelle vaart, waarmede zij zich op hare 

 baan om de zon beweegt. 



Wanneer wij echter de werking van zon en maan op den dampkring 

 der aarde vergelijken met die op de groote wateren , dan vinden wij , dat 

 er zeer groot verschil bestaat. Wij bevinden ons toch op den bodem der 

 groote luchtzee , die de aarde omringt en de beweging des waters, of 

 vloed en eb , nemen wij waar aan de oppervlakte. 



Hoe in 't oog vallend nu ook het verschijnsel van eb en vloed aan 

 de oppervlakte des waters en vooral aan de stranden der zee en de 

 oevers onzer stroomen moge zijn , zoo is het ligt te denken , dat zulks 

 op den bodem der zee , vooral waar zij eene tamelijke diepte heeft , 

 minder merkbaar zal zijn en op aanzienlijke diepten wel geheel niet 

 van de andere bewegingen , die door de beweging der aarde of verschil 

 in temperatuur ontstaan, kan onderscheiden w£)rden. 



In de tweede plaats bestaat er een groot verschil , doordien de damp- 

 kring uit eene veerkrachtige vloeistof bestaat , die zich tot verre buiten 

 de oppervlakte der aarde uitstrekt , daar al ijler en ijler wordt en zich 

 eindelijk in de ruimte als verliest, zoodat men de grenzen er geheel niet of 

 moeijelijk van kan bepalen. Er kan dus geene scherp begrensde boven- 

 vlakte bestaan , zooals dit met den waterspiegel het geval is , wiens beur- 

 telings rijzen en dalen ons het verschijnsel hebben doen kennen. Het is 

 daarom boven allen twijfel verheven , dat wij het verschijnsel van eb 

 en vloed , zooals wij dat bij onze wateren waarnemen , niet op onzen 

 dampkring kunnen toepassen. 



Wanneer wij over het besprokene verschijnsel nadenken, dan komt 

 ligt de "\Taag bij ons op : heeft deze waterbeweging in den loop der 

 eeuwen altijd zoo bestaan en zal zij ook altijd zoo blijven, of hebben 

 wij grond om te vreezen, dat zij eens onder andere omstandigheden 



