DE FLOEA DER HOLLANDSCHE DUINEN. 35 



gedrongener en schraler vorm , den zoogenoemden duinvorm , en daar- 

 door een bepaald karakter , dat zij nimmer verloochenen en waaraan 

 men ze dadelijk herkent. Zoo men wil , zien wij dus in de planten 

 der duinen geen eigenaardige soorten , maar meer afwijkende vormen 

 van andere soorten , in overeenstemming met klimaat en bodem. 

 Evenzoo vindt men aan de oevers der rivieren en in de klei planten , 

 die ook op dorre hoogten groeijen , doch hier in armer , schraler vormen. 

 Zoo is de wilde peen , die anders eenige voeten opschiet , in de duinen 

 bijna een miniatuurplantje, en het breedbladig standelkruid {Orchis 

 latifolia L.) bereikt aan de oevers van het water dikwijls eene hoogte 

 van twee voeten , in de duinen naauwelijks een voet. 



"Wij moeten dus onder duinflora verstaan den geheelen plantengroei 

 der duinen, en daarbij vooral het eigenaardig karakter en den bouw 

 der planten in het oog houden. 



Maar de duinflora heeft voor ons nog een andere beteekenis. In 

 haar toch zien wij het getrouwe beeld van Hollands woeste natuur , 

 zooals deze voor eeuwen geweest is. De duinflora is een bouwval, 

 niet minder belangrijk dan de bouwvallen onzer ridderkasteelen ; de 

 natuuronderzoeker is oudheidkenner bij uitnemendheid; ook hij beweegt 

 zich met den geest in het voorleden ; een voorleden , dikwijls verder 

 verwijderd dan het historische, en niet minder aantrekkelijk en geheimvol. 

 Maar de natuuronderzoeker restaureert zijn bouwvallen niet; de aarde 

 is groot ; als zij hier geheel verdwenen zijn , vindt hij er elders nog 

 in overvloed. 



Zoolang echter ook in Holland de bouwvallen der woeste , oorspron- 

 kelijke natuur nog aanwezig zijn en nog niet door landbouw en be- 

 schaving zijn vernietigd, zoolang hebben wij hier genoeg te zien en 

 een stof ter bearbeiding, die een menschenleven zou kunnen bezig 

 houden. Dit denken velen niet, die de natuur slechts oppervlakkig 

 kennen , en toch is het de zuivere waarheid. 



Gaan wij op een sclioonen zomerschen morgen den broeden zonnigcn 

 weg van Haarlem naar het dorp Overveen op, dan rust ons oog in de 

 verte op de lange , schoon golvende heuveh'eeks , wier toppen zoo vi'ien- 

 delijk geel en groen in het zonlicht schitteren. Talrijke groepjes wan- 

 delaars vergezellen ons ; niet om naar planten te zoeken ; zij begrijpen 

 niet , wat wij met gras en onkruid moeten uitvoeren ; zij gaan om te 

 genieten ; een minder droog , minder • afgetrokken genot. Zij hebben 



3* 



