78 DE JONGSTE ONDERZOEKINGEN OMTRENT DE AFMETINGEN 



parallaxis der zon verki;egen , tot toekomstige overgangen van Yenus te 

 moeten wachten en dit te meer, daar de eerstvolgende van de jaren 

 1874 en 1882 voor dat doel niet veel beloofden. Yooral de hoogleeraar 

 GEELING te Marburg wilde , dat de regtstreeksclie metingen weder met 

 kracht en ernst zouden worden opgevat, en hij deed in het jaar 1847 

 het voorstel , dat de planeet Yenus , bij hare zoogenaamde stilstanden , 

 aan ver van elkander verwijderde plaatsen der aarde , bij dezelfde vaste 

 sterren zoude worden vergeleken , hetgeen hare parallaxis en daarmede 

 ook die der zon zoude moeten doen kennen. Hoezeer in dat voorstel 

 naauwelijks iets nieuws was te vinden en zijne opvolging geene groote 

 uitkomsten kon doen verwachten , werd het door warme Noord- Ameri- 

 kanen met groote warmte opgenomen en spoedig was door hen eene 

 zending naar Chili voorbereid , opdat aldaar , in overeenstemming met 

 noordelijke streken der aarde , de door geeling verlangde waarnemingen 

 volbragt zouden worden. De aanzienlijke geldsommen , voor de zending 

 noodig , werden zonder eenige bezwaren van den staat verworven en in 

 de maand "Augustus des jaars 1849 vertrok de luitenant ter zee j. m. 

 GILLIS, die zich in de sterrekunde reeds een grooten naam had verwor- 

 ven , met twee medearbeiders en toegerust met eenen meridiaan-cirkel , 

 een groot en een klein aequatoriaal , eenige uurwerken en eene draagbare 

 sterrewacht, naar Chili, van waar hij met de zijnen in het jaar 1852 

 terugkeerde. Men had besloten niet slechts de planeet Yenus, maar 

 ook de planeet Mars stelselmatig waar te nemen , en de sterrekundigen 

 in en buiten Amerika werden tot het volbrengen van overeenstemmende 

 waarnemingen uitgenoodigd. De vrees , die ik bij eene vroegere gelegen- 

 heid openbaarde, dat de zending haar eigenlijk doel zoude missen, heeft 

 zich maar al te gegrond betoond en men moet verklaren , dat zij niet 

 het minste heeft bijgedragen om de reeds verkrcgene kennis van de 

 parallaxis der zon te verbeteren. In het jaar 1856 verscheen een werk 

 in vier quarto-deelen , de uitkomsten vermeldende , die de zending had 

 opgeleverd. Drie dier deelen zijn geschreven door de natuuronderzoe- 

 kers, die de sterrekundigen vergezelden, en bevatten afbeeldingen van 

 oudheden , van vogels en visschen , in kleurendruk van eene voorbeel- 

 deloozc schoonheid , maar de sterrekunde blijft in die deelen onaangeroerd. 

 Het vierde deel bevat de dagboeken der volbragte sterrekundige waar- 

 nemingen , met de daarop gevestigde berekeningen , die door den , hoezeer 

 uit zijne sterrewacht verjaagden, niettemin hoogstverdienstelijken gould 

 waren ondernomen. Goüld heeft geenen arbeid ontzien om al het mo- 



