VAN HET ZONNESTELSEL. 79 



gelijke uit de volbragte waarnemingen af te leiden, maar hij verkreeg 

 uiteenloopende uitkomsten , wier meerendeel hij zelf voor verwerpelijk 

 moest verklaren en de beste zijner uitkomsten stond in naauwkeurigheid 

 nog ver ten achter bij die , welke encke vroeger verkregen had. Men 

 had weinig medewerking 'gevonden en verkreeg slechts weinige waar- 

 nemingen uit de noordelijke dcelen der aarde , welke zich met die van 

 Chili lieten verbinden, doch mij komt het twijfelachtig voor, of men 

 zijn doel bereikt zoude hebben , indien men in dit opzigt gelukkiger 

 ware geweest. Hoezeer de parallaxis der zon door gould iets kleiner 

 dan door encke werd gevonden , heeft men het toch niet raadzaam ge- 

 acht aan de laatstgenoemde , naar aanleiding van dat verschil , eenige 

 wijziging toe te brengen. Heeft alzoo de zending der I^oord- Amerikanen 

 haar eigenlijk doel gemist, zij was toch voor de sterrekunde geenszins 

 nutteloos , want zij heeft de liefde voor die wetenschap opgewekt in eene 

 landstreek , waar zij vroeger werd verwaarloosd en waar , meer clan 

 elders , aan hare bevordering kon worden toegebragt. Het staatsbestuur 

 van Chili heeft , bij het vertrek der ]^oord- Amerikanen , al de door hen 

 aangevoerde werktuigen overgenomen en daarmede eene duurzame ster- 

 rewacht toegerust , die het stichten liet op den heuvel Santa Lucia , 

 binnen 'Santiago , alwaar de Noord- Amerikanen hunne tijdelijke waarne- 

 mingen onder eene houten sterrewacht volbragten. Terwijl de sterre- 

 wachten in Europa zijn bijeengehoopt , was het van wezenlijk belang , 

 dat eene nieuwe werd gesticht, onder eene heerlijke luchtstreek, aan 

 het zuidelijk halfrond der aarde. De nieuwe nationale sterrewacht van 

 Santiago werd onder het bestuur gesteld van eenen verdienstelijken Duit- 

 scher , met name k. w. moesta , en zij heeft haar groot gewigt voor 

 de wetenschap reeds door de uitgaven harer jaarboeken aan den dag- 

 gelegd. 



Toen de ISToord- Amerikanen hunne zending naar Chili ontwierpen, 

 had men geene bepaalde aanleiding om te vreezen , dat de parallaxis 

 der zon de door encke aangewezene grenzen zoude te buiten gaan 

 en zich voor eene hernieuwde bepaling van die grootheid ongewone 

 opofferingen te getroosten. Niet lang daarna werden echter uit be- 

 schouwingen , van welke men niet zoude veiinoeden , dat zij eenigermate 

 met haar zamenhangen , nieuwe bepalingen van de parallaxis der zon 

 afgeleid , die veel vertrouwen schenen te verdienen , maar die zoo 

 kennelijk en zoo eenstemmig van de uitkomst, door encke verkregen, 

 afweken , dat daardoor de zuiverheid der theorie of der waarnemingen 



