S6 DE JO:XGSTE 0XDEI120EKIXSEN OMTKENT DE AFMETINGEN 



middental 8 ".96 bedroeg. Te Greenwich ontving men zeer spoedig de 

 waarnemingen , volbragt aan de sterrewacht te Williamstown in Aus- 

 tralië , die op 22 verschillende dagen met die van Greenwich zamen- 

 vielen. Reeds in April 1863 maakte stone 22 bepalingen van de paral- 

 laxis der zon bekend , uit die "waarnemingen afgeleid , die het bedrag 

 van 8 ".93 , tot einduitkomst gaven. Wijders heeft men de geheele 

 zaak tot nu toe laten rusten en van de uitgebreide reeksen van waar- 

 nemingen aan het zuidelijk halfrond der aarde , te Santiago en te 

 Madras volbragt en de niet minder gewigtige aan het noordelijk half- 

 rond , volbragt te "Washington, Leiden en Berlijn, is nog volstrekt geen 

 gebruik gemaakt. De voorloopige uitkomsten vielen in den zin , waarin 

 men die verlangde , maar ik kan volstrekt niet instemmen met het oor- 

 deel van hen , die vermeencn , dat de zaak daardoor is beslist geworden. 

 De uitkomsten , door winnecke verkregen , loopen meer dan zes tiende 

 deelen eener secunde en die , verkregen door stone , loopen zelfs meer 

 dan eene volle secunde uit elkander. Niemand zal mij doen gelooven, 

 dat een middental uit zulke uitkomsten , op een paar tiende deelen eener 

 secunde na , zeker is en naar mijno overtuiging zoude zulk eene zeker- 

 heid in geen geval verkregen kunnen worden , zonder eene zeer strenge 

 bepaling van de fouten der werktuigen , waarmede de waarnemingen 

 zijn volbragt geworden. De schoone overeenstemming van de uitkomsten 

 door WINNECKE CR SïONE verkrogeu met elkander en met die , welke 

 nANSEN en levehiuer uit hunne thcoriën hebben afgeleid , is in mijn 

 oog niet dan toeval. Men zoude misschiim eene merkbaar andere uit- 

 komst verkrijgen, indien al de waarnemingen, die in het jaar 1862 

 omtrent de i)lanect Mars werden ■\'olbragt , aan een streng onderzoek 

 werden onderworpen en het is , alsof de vrees voor zulk eene onaan- 

 gename verrassing heeft medegewerkt om de talrijke overige waarne- 

 mingen te laten rusten. 



Terwijl men-, in weerwil van de onderzoekingen door winnecke en 

 STONE volbragt , nog geenszins kon beslissen , welke waarde eigenlijk 

 voor do parallaxis der zon moest woixlcn aangenomen en het raadsel nog 

 volstrekt niet was opgelost , waarom de bepaling van encke , die boven 

 alle o^'erigen vertrouwen moest inboezemen , op eene kennelijke wijze 

 van alle overigen afweek , verscheen in het verledenc jaar eene kleine 

 verhandeling , uitgegeven door de hoogescliool te Kiel , die ik nergens 

 heb vermeld gevonden , waarvan men naauwelijks eenige kennis schijnt 

 te hebben genomen , waarvan ik zelfs geheel onkundig zoude zijn ge- 



