TAN nET ZONNESTELSEL. - 89 



de aangenomene getallen voor de inhouden der planeten en voor hare 

 daaruit afgeleide digtheden eene wijziging worden toegebragt. 



De waarnemingen omtrent de overgangen van Venus in de jaren 1761 

 en 1769 verdienen nog eens met ernst onder handen te worden geno- 

 men en de waarnemingen omtrent de planeet Mars, in het jaar 1862 

 volbragt , verdienen eene bearbeiding , die haar nog niet ten deel mogt 

 vallen. Daardoor kan nog eene kleine wijziging van de hier aangeno- 

 mene waarde van de parallaxis der zon wenschelijk voorkomen , maar 

 het laat zich aanzien , dat wijders eene veel naauwkeuriger bepaling 

 van die grootheid vooreerst niet mogelijk zal zijn. De planeet Mars 

 zal zich in de eerstvolgende jaren daartoe in het geheel niet leenen en 

 van den overgang van Yenus in het jaar 1874 laat zich weinig ver- 

 wachten , omdat hij over het grootste gedeelte van Europa in het geheel 

 niet zal kunnen worden waargenomen. Iets gunstiger is de daarop eerst- 

 volgende overgang van den 6dcn December 1882, die in Europa althans 

 ten deele zal zigtbaar zijn , maar die , naar een opzettelijk onderzoek 

 door AiRY in het jaar 1857 volbragt, zonder groote maatregelen ook niet 

 veel belooft. Hoezeer men de werktuigen volmake , het meten zal altijd 

 door de onrust der lucht worden bezwaard, en wil men dit ontgaan, 

 zoo zal men vermoedelijk op eene meer volmaakte kennis van de paral- 

 laxis der zon tot den overgang van Yenus in het jaar 2004 moeten wach- 

 ten, tenzij door de natuurkunde worde ter hulp gekomen. 



YiEGiLiTJS verklaarde , dat het moeite had gekost een volk als de Eo- 

 meinen te stichten , maar ik geloof toch , dat dit veel gemakkelijker viel 

 dan de bepaling van den afstand der zon , dien wij nu , in weerwil van 

 de gestadige inspanning der sterrekundigen , na eene bemoeijing van 

 tweeduizend jaren, nog niet eens op een honderdste deel van. zijn 

 bedrag na met zekerheid kennen. Ik beschreef, zoo kort als het mij 

 mogelijk was , de voornaamste pogingen , die men heeft aangewend 

 om die gi^ootheid te bepalen , en ontwaarde met schrik , dat mijne 

 bijdrage eene uitgebreidheid had verkregen , misschien veel te groot 

 voor het geduld harcr lezers en veel te groot voor het tijdschrift , waarin 

 zij zoude worden opgenomen. Ik wilde haar , door het uitschrappcn van 

 eenige bladzijden , bckoi*ten , maar ik moet verklaren, dat ik gcene vinden 

 kon , die zich lieten wegnemen , zonder eene zamenhangendo keten te 

 verbreken of zonder de verstaanbaarheid van het geheel te schaden. Om- 

 trent het gekozen onderwerp had ik nog zeer veel kunnen medcdeelen , 

 dat door vrienden der sterrckunde vermoedelijk met belangstelling zoude 



