DE STROOMINGEN IN DEN OCEAAN 



EN 



HAAR INVLOED OP HET KLIMAAT 



DOOR 



D'. A. T. REITSMA. 



Het is eenc algemeen bekende zaak , dat door de aswenteling van 

 onzen aardbol in de groote oceanen zekere stroomingen worden veroor- 

 zaakt en bestendig worden onderbonden. Daar de aarde zicb in 24 

 uren om hare as wentelt , zoo zullen de vaste deelen van de aardop- 

 pervlakte in den tijd van ééne aswenteling onder den aequator een weg 

 afleggen , gelijk aan den omtrek der aarde , d. i. 5400 mijlen eiken dag 

 en derhalve 8} mijlen elke minuut. Op hoogere breedten wordt deze 

 beweging minder, omdat de breedtecirkels geringer omvang hebben. 



Maar de oppervlakte van onzen aardbol bestaat voor verreweg het 

 grootste gedeelte uit water. Daar echter dat bewegelijk en ligt ver- 

 plaatsbaar element geen gelijken tred kan houden met de vaste landen, 

 en bij gevolg in die beweging van het westen naar het oosten achter 

 blijft , zoo volgt daaruit , dat dit achter blijven zich voordoet als eene 

 strooming in omgekeerde rigting, dus van het oosten naar het westen. 

 Wil men zich hiervan eene aanschouwelijke voorstelling vormen , dan be- 

 hoeft men slechts eene globe in de hand te nemen en die van het westen 

 naar het oosten om te wentelen. Men kan zich dan aanschouwelijk voor- 

 stellen , hoe door die omwenteling eene strooming in tegenovergestelde 

 rigting moet plaats hebben. 



Bestond nu de aarde geheel uit water , dan zou deze strooming van het 

 oosten naar het westen zich geheel gelijkmatig over de gehcele oppervlakte 

 der aarde verbreiden. Maar nu die watervlakte door zeer onregelmatig ge- 

 vormde vaste landen wordt afgebroken , zoo moet daaruit volgen , dat die 

 strooming , op de vaste landen stuitende , door dezen onoverkomelijken 

 hinderpaal gedwongen wordt omtcbuigen en in eene omgekeerde rigting 

 haren weg te vervolgen. De loop dier stroomingen wordt dus gewijzigd 

 door den vorm der vaste landen , ook door de gesteldheid van den zeebodem , 

 door de aan de oppervlakte hcerschende winden en door andere oorzaken. 



De aswenteling is echter niet de eenige oorzaak der waterbeweging op 

 onzen aardbol. Gedurende den winter wordt aan de polen eene enorme 

 massa waterdamp in den vorm van sneeuw en ijs opeen gehoopt ; een ver- 



