EN GEOGRAPHISCH OOGPUNT GESCHETST. 111 



voor de gezondheid voortdurende nadeelige gevolgen zou hebben. 



Bij het bespreken der passen bepaal ik mij slechts bij die , welke 

 over de hoofdketen van het gebergte voeren. Men kent thans de 

 hoogte van 21 passen, die over de hoofdketen van den Himalaya lei- 

 den , van drie passen in de keten van den Karakorüm en van drie in 

 die van den Künlün. Ik betwijfel , of er in den Himalaya nog veel 

 meer passen zullen gevonden worden , die in zijne hoofdketen gelegen 

 zijn , maar in den Karakorüm en in den Künlün zal later , als deze 

 gebergten aan een naauwkeuriger onderzoek worden onderworpen , zonder 

 twijfel nog eene reeks van hoofdpassen gevonden worden. 



De waarde , die wij verkrijgen voor de gemiddelde hoogten der 

 passen in elk van de ketenen der drie hoofdgebergten van Hoog- 

 Azië , zijn : 



In den Himalaya 17,800 voet. 



„ „ Karakorüm 18,700 „ 



„ „ Künlün 17,000 „ 



Met voordacht zijn bij de berekening der gemiddelde waarden die 

 passen niet mede gerekend, die zich in de talrijke vertakkingen van 

 de hoofdketen bevinden. 



Ter vergelijking geef ik hier de gemiddelde hoogte der passen van 

 andere gebergten. Zij bedraagt : 



In de westelijke Andes 14,500 voet. 



„ „ oostelijke „ 13,500 „ 



„ „ Alpen van Europa 7,550 „ 



Uit de voor Hoog- Azië opgegevene getallen blijkt , dat de Karakorüm 

 passen bezit , wier gemiddelde hoogte verreweg de grootste is ; de 

 hoogste pas , die wij kennen , ligt evenwel niet in den Karakorüm , 

 maar in den Himalaya. Dit is de I'bi Gamin-pas , die van Garhval 

 naar Gnari Khórsum voert en die door ons als de eerste en tot dus- 

 verre eenige Europeanen is overgetrokken op den 22 Augustus 1855. 

 Hij bereikt de verbazende hoogte van 20,459 voet. De hoogste pas 

 van den Karakoróm is de 19,019 voet hooge Mustagh-pas. De laagste 

 pas , die over de hoofdketen van den Himalaya voert , is de Bara 

 Lacha-pas, die 16,186 voet hoog is. Hij, die derhalve slechts over 

 den regten hoofdkam van den Himalaya wil trekken , heeft ten minste 

 een pas over te gaan van 16,186 voet, dus eene hoogte, welke die 

 van den Mont Blanc verscheidene honderde voeten overtreft. 



