EN GEOGRAPHISCH OOGPUNT GESCHETST. 115 



De gemiddelde grootte van de ■uitschuring der rivieren , zelfs der 

 kleinere, bedraagt in den Himalaya en in Thibet 1200 tot 1500 voet, 

 doch. is dikwijls meer dan 2000 voet en bereikt in eenige gevallen , 

 zooals bij den boogeren loop van den Ganges , den Satlej en den Indus , 

 zelfs de verbazende grootte van 3000 voet, of, om mij bepaalder uit te 

 drukken , oorspronkelijk was de bedding van ieder dezer rivieren 3000 

 voet booger gelegen dan thans , en ieder dezer stroomen heeft eene laag 

 van deels vaste gesteenten , deels alluvium van 3000 voet weggevoerd. 



Zulke groote uitwerkselen waren zoo verrassend, en de uitschuring 

 zelve was daarenboven een zoo nieuw onderwerp van onderzoek , dat 

 wij aanvankelijk vele zwarigheden hadden de uitgangspunten te vinden , 

 die ons bij de eindbepaling van de grootte der uitschuring konden leiden. 



De meest zekere en vaste uitgangspunten tot bepaling der uitschuring 

 zijn de volgende : lepelvormige , afgeronde uitwassen aan de dalwanden , 

 rotsblokken , deels verschillend van , deels overeenstemmende met degene , 

 die thans in rivieren voorhanden zijn (die dikwijls in effene vlakten zijn 

 afgezet) , en zamenhangende lijnen van conglomeraten van land- en zoet- 

 waterschelpen , langs de steile wanden der dalen. Bij de meest ver- 

 schillende rivieren , onder de meest afwijkende omstandigheden , waren 

 wel is waar niet altijd alle , maar steeds eenige dezer vormen voorhan- 

 den , zoodat het ons mogelijk was bijna op alle plaatsen de uitschuring 

 naauwkeuriger te meten en te bepalen , dan wij dit in den aanvang 

 schenen te kunnen verwachten. 



De uitschuring als bestaande gedacht — en wij hebben te veel onomstoo- 

 telijke bewijzen , dan dat haar voorhanden zijn zou kunnen worden 

 geloochend — maak ik hier opmerkzaam op hare gevolgen , van welke 

 ik als de gewigtigste noem : temperatuur-verhooging , thermische werking 

 van den luchtstroom , die langs de steile wanden van het dal opwaarts 

 trekt , verandering van de verhouding der vochtigheid en de met haar 

 zoo zeer zamenhangende veranderingen in de vcrdeeling van den planten- 

 gi'oei en in de uitbreiding der gletschers. 



VI, DE GLETSCHERS EX DE SNEEUWGREXS. 



Gletschers naar hunnen aard en physische eigenschappen met die in 

 de Alpen overeenstemmende zijn in Hoog-Azië in een verbazend aantal 

 verbreid. Des te meer ven'assend is het , dat de aanwezigheid van 

 gletschers eerst sinds betrekkelijk korten tijd bekend is. Yoor het jaar 



8* 



