EN GEOGEAPHISCH OOGPUNT GESCHETST. 117 



vindt, een zamenhangenden ijsstroom vormt van 64 En gelsche mijlen , 

 die loopt in eene bijna regte lijn en behalve de gewone gletscherscheuren 

 geene afbreking vertoont. 



Tegenover zulke gletscbers , die men teregt „Reuzengletscbers" heeft 

 genoemd , zijn de onzen in de Alpen gelegen klein. In het Andes- 

 gebergte zijn tot heden toe geene gletschers hoegenaamd bekend. Het 

 is nog niet met zekerheid uitgemaakt , of eenige der belangrijkste 

 sneeuwbergen van Afrika, zooals de Kilimandjaro en de Kenia, gletschers 

 bezitten of niet. I^aar mijne meening wordt de vorming van gletschers 

 noch in de sneeuwgebergten van Afrika, noch in het Andes-gebergte 

 door iets in den weg gestaan. 



Het benedeneinde der gletschers van Hoog-Azië ligt laag ten opzigte 

 van de grenzen der sneeuw. In den Himalaya gaan de laagste gletschers 

 tot 11,000 voet, sommige tot 10,000 voet, en in Thibet gaan zelfs 

 eenige nog lager, zooals de Bipho-gletscher , die op 9876 voet 

 eindigt. Hij levert een zeldzaam voorbeeld op van een bijzondere lage 

 daling eens gletschers. De Karakorüm en de Künlün vertoonen ten 

 aanzien hunner gletschers dezelfde verschijnselen als die van den Hima- 

 laya en die van Thibet. Kenmerkend voor de gletschers van Hoog-Azië 

 is het , dat zij vroeger veel grooter waren dan tegenwoordig. Dat men 

 betreffende de gletschers van Europa dezelfde waarneming gemaakt 

 heeft , is bekend ; of men evenwel in de besluiten , die men hieruit 

 getrokken heeft , niet te ver is gegaan , willen wij hier niet verder 

 onderzoeken. 



Als met de gletschers in innig verband staande , wil ik hier de 

 sneeuwgrens aanwijzen, namelijk van die lijn, tot welke de sneeuw ge- 

 durende het geheele jaar blijft liggen. 



Reeds heb ik in de „geschiedkundige inleiding" tot deze verhandeling 

 melding gemaakt van het voor het eerst door webb en moorceoft ontdekt 

 feit : dat namelijk de sneeuwgrens aan de noordelijke helling van den 

 Himalaya (de zijde naar Thibet gekeerd) hooger reikt dan aan de zuidelijke 

 (de naar Indië gekeerde) en tevens dat dit feit tot heftige tegenspraak 

 aanleiding heeft gegeven. Yon humboldt was een der eersten, die de juist- 

 heid dezer ontdekking trachtte te bewijzen en daarvoor eene verklaring 

 zocht te vinden: „De grootere hoogte" zegt von uumboldt, „op welke 

 zich de sneeuwgrens aan de noordelijke helling van den Himalaya be- 

 vindt , wordt verklaard door de warmte-uitstraling der aanliggende 



