HET LEVEN OP ANDERE WERELDEN. 



De vraag, of andere werelden evenals onze aarde bewoond worden 

 door verstandelijke wezens , die weder andere schepselen beneden zich. 

 hebben , kan niet anders dan den mensch belang inboezemen , en de 

 overweging dier vraag wordt noodzakelijk van tijd tot tijd op nieuw 

 ondernomen , wanneer nieuwe ontdekkingen nieuwe gedachten doen ont- 

 staan. De volgende bladzijden zijn geschreven ten einde omtrent deze 

 zaak eenige aanduidingen te geven , die uit de nieuwere waarnemingen 

 zijn af te leiden. Ons oogmerk is echter niet dat onderwerp uit te 

 putten , maar eenvoudig eenige hulpmiddelen bij de overdenking daarvan 

 aan de hand te doen. 



Het verbinden van sterren en planeten met leven reikt terug tot de 

 tijden , toen de mensch 't allereerst de hemelligchamen opmerkzaam be- 

 gon te beschouwen en ze veronderstelde de woonplaats te zijn van 

 wezens, die in staat waren op de aangelegenheden der aardbewoners 

 invloed te oefenen. En toen men door de met den teleskoop gedane ont- 

 dekkingen te weten kwam , dat de planeten in meerdere of mindere mate 

 op de aarde geleken , en dat de zoogenaamde vaste sterren ligchamen 

 konden zijn van dcnzelfden aard als onze zon , toen was er geene bijzon- 

 dere inspanning der verbeelding toe noodig om de gissing te wagen , 

 dat ontelbare werelden , die de ruimte doorklieven , bewoond werden door 

 wezens , die meer of min met den mensch overeenkwamen. Pontenelle 

 gaf eene groote populariteit aan deze beschouwingswijze door de uit- 

 gave van zijne Entretiens sur fa pluralité des mondes , waarin hij beweerde , 

 dat de vaste sterren zonnen waren , en dat zij ook , evenals onze zon , 

 planeten verlichtten. Bij het bevolken der verschillende hemelligchamen 

 nam fontenelle de toevlugt tot zijne levendige verbeeldingskracht en 

 bedwong die niet door strenge wijsgcerige bedenkingen , zoodat wij 

 niet verwonderd zijn, wanneer hij bij het beschrijven van holten in de 

 maan de vraag opwerpt : „wie weet , of niet de maaubewoners in deze 



