HET LEVEN OP AÏTDERE WERELDEI?'. 121 



groote putten bescherming zoeken tegen de zonnehitte ? " !N"aarmate 

 de wetenschap vorderde , werden de verschillende eigenaardigheden der 

 planeten heter hekend en men geraakte tot de overtuiging , dat wezens , 

 die geschikt waren om te leven op de geen dampkring hezittende maan , 

 of op den grooteren maar ligteren hol van Saturnus, verhazend moesten ver- 

 schillen van die , welke wij op de aarde waarnemen. Bij deze onderzoekin- 

 gen ontvangen wij geene hulp van naauwkeurige analogien , daar onze 

 aarde nergens eene vereeniging van voorwaarden aanbiedt , welke overeen- 

 komen met die , welke op eenige andere planeet worden aangetroffen. In- 

 dien wij b. V. ons wenden tot Mars, de planeet , die 't meest op de aarde 

 gelijkt , dan vinden wij , dat hij om zijn afstand van de zon slechts drie en 

 veertig honderdsten van het licht en van de warmte ontvangt , die ons be- 

 reiken. Was dit nog het eenige verschil , dan zouden de warmste gedeelten 

 van Mars en de koudste streken der aarde met elkander kunnen worden ver- 

 geleken ; maar wij vinden bovendien , dat wegens het verschil in digtheid 

 en grootte der beide bollen , een ligchaam , dat op de aarde een pond 

 weegt , indien het naar Mars werd overgebragt , daar slechts een half 

 pond zwaar zou zijn. De dag van Mars van iets meer dan vierentwintig 

 en een half uur verschilt niet genoeg van den dag van de aarde om 

 eenigen bij zonderen invloed op levende wezens uit te oefenen ; maar 

 het jaar bestaat uit 6691 omwentelingen en de jaargetijden zijn dus 

 veel langer dan bij ons. 



De ijs- en sneeuwmassa's , die aan de polen van Mars zigtbaar zijn , 

 wijzen op eene analogie met de aarde , eene analogie , die versterkt 

 wordt , wanneer de waarnemer die massa's ziet verminderen of ver- 

 dwijnen , wanneer op Mars de zomer daar is. Dat Mars een damp- 

 kring bezit , kan duidelijk worden waargenomen , en in dien damp- 

 kring vormen zich wolken en er zet zich vocht daaruit af , evenals bij 

 ons. In hoever die dampkring van den onzen verschilt, weten wij 

 niet ; maar de waarnemingen van hijggins toonen aan , dat hij stoffen 

 bevat , die vele der sterker breekbare liohtstralen absorberen , en zoo- 

 doende de oorzaak zijn, dat de planeet een roode tint bezit. De uit- 

 gestrektheid der poolsneeuw in den winter, vergeleken met die in den 

 zomer bewijst , dat een aanmerkelijk gedeelte van die planeet met de 

 saizoenen groote temperatuurs- veranderingen ondergaat ; en daar de uit- 

 gestrektheid zamcnhangend land op Mars grooter is dan die der zee , — 

 't geen op de aarde juist omgekeerd is, — zoo moet het klimaat daar óver 



