124 HET LEVEN OP ANDERE AVERELDEN. 



Dc hoeveelheid kracht , die door een gegeven gewigt spiervezelen kan 

 worden uitgeoefend, schijnt bij de aardsche wezens zeer veel te ver- 

 schillen, en evenzoo verschilt ook de mate van sterkte en cohaesie in 

 ligchamen van nagenoeg dezelfde digtheid. Geen onzer grootere dieren 

 oefent naar evenredigheid van zijn omvang eene kracht uit , die eeniger- 

 mate nadert tot de kracht , welke insekten op eene kleinere schaal uit- 

 oefenen ; en indien wij de werking en voortdurende beweging der 

 trilharen ^) bij mikroskopische diertjes vergelijken met de zoo uiterst 

 geringe hoeveelheid stof, waaruit zij bestaan, dan is het ons mogelijk 

 te bevroeden , dat op andere wereldbollen een zeer groot vermogen 

 tot plaatsbeweging kan bestaan bij grootere schepsels , die niet beladen 

 zijn met een zoodanig gewigt van vleesch en beenderen als aardsche 

 wezens van hun omvang. 



De verhouding tusschen digtheid en cohaesie verschilt aanmerkelijk 

 bij de zelfstandigheden , die wij kennen. Vergelijk b. v. de vastheid 

 van een bamboesriet met de beweegbaarheid en weinigen z^enhang 

 van het zooveel zwaarder water ; de taaiheid van goud , die zoo groot 

 is, dat een enkel grein kan uitgetrokken worden tot vijfhonderd voet 

 draad , met de broosheid , die men aan hetzelfde metaal kan mededeelen 

 door het met kleine hoeveelheden van zekere andere zelfstandigheden 

 te verbinden zonder dat men de soortelijke zwaarte van het goud 

 merkbaar verandert. 



Het is rationeel te veronderstellen , dat op planeten , die in omvang 

 en digtheid en ook ten aanzien der hoeveelheid licht en warmte, die 

 zij ontvangen , zeer verschillen , de cohaesie der stoffen binnen eene 

 zekere grens van digtheid nog meer kan verschillen dan op de aarde , 

 en wij moeten daarom voorzigtig zijn in onze gissingen over de meerdere 

 of mindere vastheid of weekheid der stoffen op de oppervlakte der onder- 

 scheidene planeten. 



Nieuwere waarnemingen hebben geleerd , dat de grenzen van het 

 leven zich op aarde verder uitstrekken dan men veronderstelde. Op berg- 

 hoogten , waar de digtheid der dampkringslucht de helft of minder dan 

 de helft bedraagt van die aan de oppervlakte der zee , bestaat nog leven , 



') Trilhaar-beweging (ciliair-bewegi'ng) wordt niet veroorzaakt door spieren ; de 

 oorzaak daarvan is nog niet bekend , maar men vindt haar bij planten zoo wel als 

 bij dieren. 



