140 HOOG-AZië UIT EEN K-ATUUE- 



onmiddellijke verbinding te brengen met het klimaat , want tegen den 

 winter worden vele dorpen verlaten , die niettegenstaande hunne hoogten , 

 wegens den stevigen bouw, gedurende het gansche jaar zeer goed 

 konden bewoond blijven. De inwoners geven er echter de voorkeur 

 aan naar lager gelegen dorpen te trekken, om daar bij eene iets ge- 

 ringere koude den winter door te brengen. Zooals bekend is , vindt men 

 voorbeelden van eene dergelijke handelwijze in de Alpen van Europa. 



Geheel anders dan in den ïïimalaya is de verhouding van de woon- 

 plaatsen der menschen in Thibet ; van alle landen van Hoog- Azië heeft 

 Thibet de grootste gemiddelde hoogte. Het is over het algemeen spaar- 

 zaam bevolkt, het digtst tusschen de 9000 en 11,000 voet. In Thibet 

 is geen punt , dat zich niet minstens 6000 voet hoog boven de zee 

 verheft. Daar liggen gehuchten , dorpen , steden en weiden op zulke 

 groote hoogten boven het spiegelvlak der zee als overigens nergens ter 

 wereld. De hoogste gedurende het geheele jaar bewoonde plaats, niet 

 alleen van Thibet , maar wel van de gansche aarde , heet Hanle ; dit is 

 een Buddhistisch klooster, 15,117 voet boven de zee door 20 Lamas 

 (priesters) bewoond. Bijna op dezelfde hoogte liggen nog eenige andere 

 kloosters , die aan de oevers van de meren Mansaraur en Kakus , in 

 Gnari Khórsum , eene provincie van Thibet , zijn gebouwd. Het is 

 eigenaardig , dat ook de hoogste , voortdurend in Europa bewoonde 

 plaats een klooster is, dat namelijk op den St. Bernhard gelegen, 8114 

 voet boven de zee. 



Ter vergelijking vermeld ik hier eenige der hoogst gelegene gedurende 

 het geheele jaar bewoonde plaatsen der Andes. Potosi ligt 13,665 voet, 

 Cerro de Pasco 14,089 voet en Santa Barbara, een bergwerk in de 

 nabijheid van Huancavelica , 14,508 voet hoog boven het waterpas der 

 zee. Het berigt , dat patjl de carmot in de Andes van Peruvia eene 

 steeds bewoonde plaats had gevonden op eene hoogte van 18,454 voet 

 (17,315 Parij sche voeten) , moet of op eene dwaling van den waarnemer 

 of op eene onjuiste meting van den reiziger berusten. Deze plaats heet 

 naar paul de carmot , „Pueblo de Ocoruro" en ligt in de Sierra ITevada , 

 aan den weg van Arequipa naar Cusco. Misschien heeft caemoy eene 

 voorbijgaande , slechts voor weinige dagen berekende nederzetting der 

 Indianen voor eene voortdurende gehouden. Het blijkt ten minste uit 

 de ervaringen, die wij zelve gelegenheid hadden op groote hoogten in 

 Hoog-Azië te doen , dat de bewerktuiging van den mensch hem niet 



