VAN DEN STEBEEKUNDIGE ^y. LASSELL. 149 



zijn geplaatst dan de eerste der wacliters , die volgens den ouderen 

 HEESCHEL tot haar behooren. Terwijl in de leerboeken zes , acht of 

 negen wachters aan de planeet Uranus worden toegekend, mag dat 

 getal , na het veeljarig onderzoek van lassell , op niet meer dan vier 

 gesteld worden. De overige voorwerpen , die men voor wachters van 

 Uranus heeft gehouden, moeten zeer kleine sterren zijn geweest, bij 

 wie de planeet zich vertoonde. Evenzoo heeft de heer lassell , na een 

 zeer langdurig onderzoek, met zijnen grooten teleskoop niet meer dan 

 éénen wachter bij de planeet Neptunus kunnen bespeuren en men heeft 

 alzoo geen regt om aan deze planeet meer dan eenen wachter toe te kennen. 

 Het is te hopen, dat de talrijke waarnemingen van de heeren lassell 

 en MAETH, omtrent de wachters der planeten Saturnus, Uranus en 

 Neptunus , eene belangrijke bijdrage zullen zijn tot de bepaling van de 

 massa's dier planeten, wier kennis nog zoo veel te wenschen overlaat. 

 De oudere heeschel had, in zijnen tijd, met zijne monsterteleskopen 

 alleen in scheötee eenen mededinger , die echter tegen hem niet was 

 opgewassen. ISTu bestaan er onderscheidene zeer groote werktuigen, 

 gedeeltelijk spiegelteleskopen , gedeeltelijk kijkers uit glazen zamenge- 

 steld, die ongetwijfeld ook den 40-voets teleskoop van heeschel aan- 

 merkelijk in vermogen overtreffen. Het zoude misschien voor de lezers 

 van het Alhum der Natuur niet onbelangrijk zijn, dat iemand zich de 

 moeite wilde getroosten , in dat tijdschrift , eene korte beschrijving en 

 onderlinge vergelijking, door afbeeldingen toegelicht, van de voornaamste 

 dier werktuigen te geven. Het verdient opmerking, dat de groote 

 spiegelteleskopen, waarmede tot nu toe veehnildige waarnemingen werden 

 volbragt , alle vervaardigd zijn voor rekening en onder de leiding van 

 vrienden der wetenschap , die geene staatsambten bekleeden , terwijl de 

 werktuigen van dien aard , die aan staatssterrewachten worden gebruikt 

 en uit bekende werkplaatsen kunnen worden ontboden , alle kijkers zijn 

 uit glazen zamengesteld. Eerst in de laatste jaren is men begonnen de 

 laatstgenoemde werktuigen voor het onderzoek van nevelvlekken aan te 

 wenden en het is gebleken, dat zij geenszins voor veel grootere spiegel- 

 teleskopen behooren te wijken. De tegenwoordige bestuurder der ster- 

 rewacht op den Pulkowa, de Heer o. stetjve, heeft in het jaar 1863 

 den Heer lassell op het eiland Malta bezocht , en bij die gelegenheid 

 waarnemingen volbragt , waaruit bleek , dat de gi'oote spiegelteleskoop 

 van lassell, die eene opening heeft van vier voeten, zoowel in scherpte 



