YAN HET PLANTENKIJK. I7l 



op te merken, want, als de steng vrij en hoog opschiet, is de wortel 

 grooter en schiet dieper in den grond ; als daarentegen de steng door 

 snoeijing (b. v. tot eene heg) steeds kort gehouden wordt, zal ook de 

 wortel , die dan ook veel minder noodig is , zich in geringer graad 

 ontwikkelen. Hij verlengt zich bij voortgaanden groei steeds aan zijnen 

 top , waardoor hij telkens in eene voor hem nieuwe aardlaag komt ; 

 doch daarbij is die top steeds met een kapje of huikje bedekt, onder 

 welks beschutting die steeds voortgaande verlenging plaats heeft ^). 

 Wordt die top afgesneden of stuit hij op een ondoordringbaar beletsel , 

 zoo vormen zich zijdelingsche wortels , die zich dan weder op dezelfde 

 wijze voortdurend verlengen. 



De wortels groeijen in eene benedenwaartsche rigting, doch kunnen 

 van die rigting tijdelijk afwijken , als dit voor de plant noodig is. Als 

 een zaad b. v. zoo in den grond gelegd is , dat zijn wortel juist naar 

 hoven wijst, zal deze eerst naar hoven uitgroeijen, maar alras zich om- 

 krommen en de voor hem noodige rigting naar beneden , naar duisternis 

 en vochtigheid toe , hernemen. Als de ontkiemende wortel op een 

 ondoordringbaar beletsel stuit , zal hij tijdelijk in eene waterpas- of zelfs 

 boven waartsche rigting groeijen , tot hij dit beletsel te boven gekomen 

 is. Als wortels boven den grond ontstaan , ontstaan zij voornamelijk 

 aan de schaduwzijde van den stam , waar de voor hen schadelijke , uit- 

 droogende werking van het licht minder te vreezen is. De wortelstok , dat 

 is het onderaardsch , eenigzins op den wortel gelijkend deel van de steng , 

 groeit doorgaans niet in eene benedenwaartsche rigting en bevat dikwijls 

 voedseldeelen , meel b. v. , die èn voor nieuwe wortels èn voor nieuwe 

 stengdeelen verbruikt worden , zooals bij den aardappel en de aardpeer ; 

 want de knollen van deze gewassen zijn uit vertakkingen van den wor- 

 telstok ontstaan. Dat voedsel kan met die deelen vaak eenen geruimen 

 tijd bewaard worden voor het te pas komt , zoodat er ook hier in tijds 

 voorraad van voedsel voorhanden is en gedurende geruimen tijd voor- 

 handen blijft. Hetzelfde heeft plaats , als wortel vezels zich tot knol- 

 achtige deelen verdikken , zooals in de Dahlia's , Spiraea Filipendula enz. 



Naarmate de gronden losser zijn , zooals in de duinzanden , zullen en 

 de wortels en de wortelstokken zich meer uitbreiden , wijl zij in zoo- 



') Dit bedekt zijn van de wortelspits wordt thans als een algemeen kenmerk van 

 den waren wortel aangenomen. Zie mohl , Botanische Zeitung , 1853, p. 607 ; Album 

 der Natuur, 1863, bl, 184. 



