VAN HET PLANTENEIJK. 173 



Merkwaardig is de voorzorg , waarmede gezorgd is , dat de takken 

 der boomen zeer stevig in den stam zijn vastgehecht. Door storm toch 

 zal men dikwijls takken midden door zien breken, maar nooit geheel 

 uit den stam zelven zien uitrukken. Door eene hoogst eenvoudige , maar 

 zeer doeltreffende inrigting is voor die stevige inplanting der takken 

 gezorgd. Jaarlijks toch, als het hout van den stam aan zijnen omtrek 

 eenen nieuwen jaarkring dikker wordt , geschiedt hetzelfde met den 

 daarop ingeplanten tak. Dat dikker worden van tak en stam dringt 

 tegen elkander in en vormt die harde knoesten of knopen , welke wij 

 in het hout , bij de inplanting der takken , opmerken. Die inplanting 

 wordt jaarlijks steviger en vaster, naarmate de tak niet alleen langer, 

 maar ook dikker en dus jaarlijks hoe langs hoe steviger, wigvormig, 

 in den hoofdstam ingeplant wordt. 



De geledingen of knopen, die men op vele stengen duidelijk ziet, zijn 

 veelal middenpunten van vegetatie , uit welke zich eenerzij ds takken 

 en bladeren, anderzijds wortelen kunnen vormen, waardoor tot de ver- 

 meerdering van het gewas wordt medegewerkt. Bij de granen en in 

 het algemeen bij de grassoorten zijn die geledingen zeer in het oog 

 vallend. Als er wortels uit de steng ontstaan , ontstaan deze altoos uit 

 die knopen. Zeldzamer is bij de grassen het voorkomen daaruit van tak- 

 ken, maar bij onze granen spruiten uit den benedensten knoop der steng 

 zijstengen uit , hetwelk onder den naam van het uitstoelen bekend is. 

 Uit de knoopen van suikerriet , bamboes enz. vormen zich , bij het 

 stekken dezer gewassen , takken en wortels , de laatste onder de beschut- 

 ting der bladscheeden (zie boven bl. 168). 



Op den stam en de takken ontstaan de bladeren , althans bij alle 

 volkomencr gewassen; maar, wat opmerkelijk is, dadelijk bij het eerste 

 ontstaan van nieuwe bladen ook knoppen , dat zijn beginselen van weder 

 nieuwe takken en bladeren, die dikwijls een jaar later te pas zullen 

 komen of als voorzorg tegen mogelijke verliezen langen tijd als in 

 reserve blijven (bladz. 169). Zie dit bij al onze gewone boomen en 

 op den wortelstok van vele kruiden. Gij kunt in het voorjaar geen 

 jong blad van Yp, Eik, Hazelaar enz. in oogenschouw nemen, of gij 

 ziet aan den voet van elk blad een knop, die of tegen den langsten 

 dag, in het zoogenaamd St. Jan^s-lot^ of eerst over een jaar zal uit- 

 loopen , of eindelijk wel geheel en al in reserve blijven zai. In den 

 Hazelaar ziet men reeds in Mei de bloemknoppen , die eerst in Fe- 



