180 DE VOOEZORGEX ÏOT INSTANDHOUDING 



dat het zaad in de aar niet rijp werd , omdat het geen voedsel door 

 de van onderen verdroogde steng meer kon ontvangen. Nu geldt daar- 

 entegen de hoofdzaak het meest en de steng sterft niet, voor dat het 

 zaad tot rijpheid gekomen is. 



Ten aanzien van uitwendige invloeden , warmte , licht enz. verdient 

 het opmerking , dat de planten zich daaraan tot op zekere hoogte kunnen 

 gewennen. Yandaar het nut eener afwisselende weersgesteldheid en van 

 de verwisseling van dag en nacht enz. , waardoor eene telkens weder 

 hernieuwde werking op het daaraan ontwend gewas geboren wordt. 



Zoolang de plant vocht genoeg uit den grond kan opnemen , zal de 

 warmte der zon niet ligt eene te sterke , als verschroeijende , werking 

 uitoefenen ; want door de warmte heeft uitdamping uit het blad en 

 andere groene deelen der plant plaats. Zoodanige uitdamping bekoelt, 

 gelijk men weet. Naarmate nu de hitte sterker wordt , neemt ook de 

 uitdamping toe en neemt alzoo het geneesmiddel in kracht toe , naar- 

 mate de warmte meer gevaar zoude loopen schade te weeg te brengen. 



De planten vormen zelve ook eenige warmte , meestal door opneming 

 van zuurstof ; inzonderheid in de bloemen en bij de ontkieming , waarbij 

 ook warmte-ontwikkeling van nut zijn kan. De bladen daarentegen 

 geven meest afkoeling bij het leven der plant , doch het tijdens die 

 dagelijksche afkoeling gevormde hout zal na den dood , door verbran- 

 ding, warmte kunnen geven aan den gelukkigen landbewoner 



» Wien , bij zomei^brand , zijn boomen schaduw schenken , 

 »Bij winterkoude , vuur." ^) 



Deelen , voor welke het licht , met de hiermede verbonden warmte , 

 nuttig is , wenden zich naar het licht toe , zooals de toppen der sten- 

 gen , de bloemen en het bovenvlak der bladen ; de wortels daarentegen 

 groeijen van het licht af. 



Het inwendig maaksel van alle organen is een zamenstel van cellen 

 en vaten , op de fraaiste en kunstmatigste wiize gevormd en onderling 

 verbonden. Geen deel eener plant , of het bestaat uit cellen en daar 

 elke cel op zich zelve kan leven , haar eigen voedsel opnemen , verar- 

 beiden en het overtollige weder uitwerpen, ontstaat hieruit de moge- 

 lijkheid , dat , onder daartoe geschikte omstandigheden , ook het kleinste 



•) Tollens , naar pope. 



