186 EENE MEDEDEELING MET EEN BIJVOEGSEL. 



of ophoudt of in het algemeen eene plotselinge intensiteitsverandering 

 ondergaat. Een aanhoudende stroom , die steeds van dezelfde sterkte 

 blijft, is voor het ligchaamsdeel , waardoorheen hij geleid wordt, vol- 

 komen onvoelbaar; slechts onder bijzondere omstandigheden kan zijne 

 chemische werking hem voelbaar en pijnlijk maken. 'Nog veel minder 

 dan zulk een „stroom" kan eene ,; lading" , hoe lang ook onderhouden, 

 eenige werking voortbrengen. Men leze slechts het uitvoerig relaas der 

 proefnemingen van van maeum , in het negende stuk der verhandelingen 

 van TEYLEES tweede genootschap. Daarin wordt vermeld, hoe weinig 

 beslissend ten gunste van zoodanigen invloed de proefnemingen uitvie- 

 len , die VAN MARUM deed om te onderzoeken , in hoever de bloedsomloop 

 of ook de huiduitwaseming werd versneld of vertraagd bij personen, 

 die , op eene isoleerbank geplaatst , met de in werking zijnde groote 

 Teylersche elektriseermachine in verbinding werden gebragt. "Wie die ge- 

 lezen heeft , zal zeker geneigd zijn in te stemmen met de gevolgtrekking, 

 die VAN MAEUM zegt reeds uit vroegere proefnemingen te hebben opgemaakt : 



„dat, wanneer men eene aanmerkelijke versnelling van den pols eens 

 geellektrizeerden perzoons heeft waargenomen, zulks in de meeste ge- 

 vallen zal veroorzaakt zijn door eenige vrees , die den geellektrizeerden 

 perzoon bevangen heeft." 



En de middellijke invloed der Elektriciteit in den dampkring : de 

 inademing van ozon en van het salpeterigzuur , dat door en uit het 

 ozon ontstaat? Om rekenschap te geven van hetgeen gedurende een 

 hevig onweder geschiedt , als magtige elektrische ontladingen ieder 

 oogenblik den dampkring doorklieven, kan ik begrijpen, dat deze met 

 vrucht zouden kunnen te hulp geroepen worden ; maar niet , hoe zij 

 zouden kunnen dienen om te verklaren , dat een onweder invloed heeft 

 op het menschelijk organisme , vóór dat het voor den waarnemer an- 

 ders dan door dien invloed bemerkbaar is. 



Dans Ie doute , abstiens toi ! De ware physicus en dus ook iedereen, 

 die dezen tracht na te volgen , is even ver van wat von humboldt 

 noemde „eine vornehmthuende ZweifelsuchV\ als van het onbedacht aan- 

 nemen van een feit , — even ver van het verwijt te verdienen , dat göïhe 

 ergens aan de „gelehrte Herrn" rigt : 



"Was Ihr nicht tastet steht euch meilcnfern , 

 "Was Ihr nicht wagt hat für euch kcin Gewicht , 

 "Was Ihr nicht münztet , meint Ihr, gelte nicht! 



