FOSSILE VOETSTAPPEN. 205 



Door deze indrukselen te vergelijken met de sporen die eene rivier- 

 sehildpad en eene landschildpad op nat zand en op wceke klei ach- 

 terlieten , bleek het aan dr. buckland , dat die fossile voetstappen door 

 eene soort van voorwereldlijke landschildpad voortgebracht moeten zijn. 



Later heeft men ook in andere steengroeven van Dumfrieshire , in 

 den omtrek van Corn-cockle-Muir , zulke voetstappen gevonden , maar 

 nergens overblijfselen van beenderen of schilden ontdekt , die aan de 

 schildpadden hebben behoord , die de voetstappen hebben gemaakt. 

 Doch dit is juist niet zeer vreemd : immers zandsteenen zijn , naar 

 het schijnt , veel minder geschikt om dierlijke overblijfselen te bewa- 

 ren dan andere gesteenten, kalk- of leemgesteenten namelijk. 



Zoo bleef het tot in het jaar 1833, toen de aandacht der palaeonto- 

 logen op nieuw op het voorkomen van fossile voetstappen werd geves- 

 tigd, en wel door het vinden van zulke bewijzen van het voormalige 

 bestaan en leven van groote dieren te Hessberg bij Hildburghausen 

 in Saksen. Die voetstappen werden het eerst door zekeren heer sic- 

 KLEE beschreven , en trokken weldra de aandacht van den bekenden 

 palaeontoloog dr. kaup te Darmstadt. Wij willen eene korte beschrijving 

 van deze merkwaardige voorwerpen geven. Teylee's museum te Haar- 

 lem bezit een verzameling zandsteenplaten met voetsporen van Hild- 

 burghausen , zoo schoon als er misschien nergens elders gevonden 

 worden : het was vooral het dagelijks zien dezer schoone en duidelijke 

 afdruksels , wat mij op het denkbeeld bracht om de voorwereldlijke 

 voetsporen tot het onderwerp van een opstel voor het Album der Natuur 

 te kiezen , en ik heb getracht door eenige teekeningen de zaak helder 

 te maken. 



De steenplaten met voetstappen van Hildburghausen zijn afkomstig 

 uit eene steengroeve, die in een grijzen, tot den trias behoorenden 

 zandsteen is aangelegd. Yan boven naar beneden vindt men in die 

 steengroeve : a. rood zand , h. groene leem , c. bladerige zandsteen , 

 d. bonte mergel, e. roode zandsteen, ƒ. mergel en </. grauwe zandsteen, 

 samen ter dikte van 14 voet 7 duim. Onder den laatstgenoemden grau- 

 wen zandsteen ligt eene laag blauwe leem h van 3 duim dikte, en 

 daarop volgt een grauwe zandsteenlaag i van 4 tot 6 duim dik , die 

 aan de onderzijde bolle voetsporen vertoont, dat is opvulsels of afdruk- 

 sels en relief van de eigenlijke voetsporen. Onder dezen zandsteen ligt 



