D^ HEINEICH BARTH, 219 



ZOO gelukkig naar dit punt , vanwaar hij zijn togt begonnen had , terug 

 te keeren. „Toen wij de stad naderden" , zoo verhaalt hij , „die ik voor 

 öi jaar verlaten had en die mij nu als eene ingangspoort tot rust en 

 zekerheid toescheen , vloeide mijn hart over van vreugde en na eene 

 zoo lange reis door dorre woestijnen was de indruk , dien de rijke plan- 

 tengroei in de tuinen , die de stad omringden , op mijn gemoed maakten, 

 buitengemeen groot ; veel grooter was echter nog de uitwerking van 

 het gezigt op de onmetelijke oppervlakte der zee , die in helderen zon- 

 neschijn zich in het donkerste blaauw voordeed. Het was de prachtige 

 binnenzee der oude wereld , de wieg der Europesche beschaving , die 

 van den vroegsten tijd af het voorwerp van mijn warmst verlangen en 

 van mijne ijverigste navorschingen was geweest. En toen ik in veiligheid 

 en welbehouden haar zoom betrad, gevoelde ik mij van zulk eene dank- 

 baarheid jegens de goddelijke voorzienigheid vervuld , dat ik neiging ge- 

 voelde van mijn paard af te stijgen en aan den oever der zee den 

 Almagtige te danken , die mij met zoo zigtbare genade door alle die 

 gevaren had heengeleid , welke mijn levenspad omgaven zoowel door 

 dweepzieke menschen als door een ongezond klimaat." 



Zeker heeft geen reiziger ooit meer deelneming en belangstelling ge- 

 wekt in het verre binnenland van het geheimzinnige , nog altijd zoo 

 weinig bekende Afrika dan baeth ; en als dit ook voor alle dingen 

 moet toegeschreven worden aan de wonderbare ontmoetingen op zijne van 

 allerlei soort van gevaren omgeven paden , zoo heeft het toch ook in 

 wetenschappelijk opzigt zijne welgegronde en volkomene regten. Het 

 groote reiswerk van barth , dat tegelijk in eene Duitsche en Engelsche 

 uitgave in 't licht verscheen ^) en waarvan later ook een uittreksel in 

 twee deelen werd uitgegeven ^) , heeft , zooals barth zelf het uitdrukt , 

 voor de oogen van het wetenschappelijk publiek in Europa een zeer 

 groote uitgestrektheid lands van de afgezonderde Afrikaansche wereld 

 geopend ; want daargelaten de nieuw ontdekte en door hem het eerst 

 beschrevene landstreken , zooals Aïr , Adamawa en de landen aan den 

 Niger, breidden barth's onderzoekingen zich bijna over het geheele 



') Reisen und Entdeckungen in Nord- und Central- Afrika in den Jahren 1849 bi» 

 1855 von dr. heinrich barth. 5 Bde , mit Kartcn und lUuatrationcn. ftotha, ;. 

 PEKTHES , 1857, 1858. Van dit werk verscheen eene Nederduitsche vertaling in 6 

 deelen te 's Hertogenbosch bij de gebr. muller van 1858 — 1860. 



*) Gotha bij j. perthes, 1859. 



