D'. HEINKICn BARTH. 221 



iiit, zijn voorbeeld met ijver navolgende, door zijne levendige deelne- 

 ming en door den omvang zijner ervaring en groott wetenschap aange- 

 vuurd en geleid. 



Maar men zoude de verdiensten van baeth slechts half erkennen , 

 als men in hem slechts eenen groeten reiziger zag. De aardkunde in 

 haren geheelen omvang heeft in hem een onvermoeiden en alles opoffe- 

 renden bevorderaar gevonden. Hij leefde slechts voor de geographische 

 wetenschap , en toen hij te Berlijn de plaats gevonden had , die hem 

 evenzeer toekwam , als zij met zijn streven in overeenstemming was , 

 ontwikkelde hij onder anderen als voorzitter van het geographisch ge- 

 nootschap aldaar en als oprigter en bestuurder van de Carl-E.itter-stichting 

 zijne onafgebrokene werkzaamheid voor de veel omvattende wetenschap 

 der aardkunde , die zeker tot de eerste en gewigtigste vakken der 

 menschelijke wetenschap behoort. 



Bij deze veel omvattende werkzaamheid verloor hij zijn oorspronkelijk 

 doel niet uit het oog. In zijne kennis van de landen rondom de Mid- 

 dellandsche zee waren nog leemten , en naauwelijks had hij zijn reis- 

 werk over Afrika voleindigd , of hij greep weder den wandelstaf aan 

 en bereisde nog in den herfst van 1858 de noordelijke helft van Klein- 

 Azië van Trapezunt over Kaisarieh tot Scutari ^). J^a eenigen tusschentijd 

 volgde in 1861 zijne reis naar Spanje, in 1862 die dwars door het bin- 

 nenste van Europeesch Turkije^), in 1863 eene Alpenreis , waarop hij 

 de Beijersche , Graubundner , Tirolsche , Norische , Cadorische en Cot- 

 tische Alpen bezocht, in 1864 eene herhaalde reis naar Italië en in 

 1865 eene tweede reis naar Europeesch Turkije. Zoo was hij onver- 

 moeid bezig zijne studiën over de landstreken rondom de Middellandsche 

 Zee te voleindigen. 



Barth was nog maar in zijn 45ste jaar. Wat had hij na zulke voor- 

 bereidende werkzaamheden , met zoo ver uitgestrekte betrekkingen en 

 zoo grootcn invloed voor de kennis van onzen aardbol niet kunnen 

 verrigten ! 



Het is hem helaas ! niet eens vergund geweest de bcarbeiding van 

 zijne hoogst gcwigtige onderzoekingen over de talen van Afrika ten 



') Een Verslag van deze reis vindt men in de Ergünzungaband I , tot peteu- 

 mann's Mittheilungen , 1855. 



') Zeifschri/t fiir Allgem. Erdkunde , XV, S. 538 en XVI, S. 117. 



