SEBAXD JUSTIN Utj BKUGMAJS'S. 241 



proeven in navolging van den grooten LAVOisiEii , die haar tot proefon- 

 dervindelijke wetenschap verheven had. 



Bij zijne voordragt der geologie besprak hij de verschillende theoriën 

 over de wording en vorming onzer planeet en de geweldige omwente- 

 lingen en katastrophen , die zij ondergaan had en stelde die zóó voor 

 oogen , volgens een zijner voormalige leerlingen , als ware hij er zelf 

 bij tegenwoordig geweest. 



Men vergete hierbij niet het toenmalig standpunt der wetenschap. 



In de anthropologie bekleedde de hersenschedelleer van gall of cranio- 

 scopie eene voorname plaats. Zij was toen nieuw en nog niet kritisch behan- 

 deld, doch heeft door een betere ontleding der hersenen een rijk veld 

 voor natuuronderzoek geopend. De vergelijkende ontleedkunde vond in 

 hem haren ijverigen beoefenaar. Eene doorloopende vergelijking der 

 zintuigen bij de verschillende dierklassen, die hij ons in een leercursus 

 voordroeg, gaf daaiTan de ondubbel zinnigste blijken. 



Zijne plaatsing aan het hoofd van de militaire geneeskundige dienst 

 bood hem ruimschoots de gelegenheid aan tot de studie der pathologi- 

 sche anatomie , waarvan hij zoowel tot verrijking van zijn kabinet , als 

 tot opheldering van zijn onderwijs veelvuldig gebruik maakte. 



Wel eens liet hij zich in het vuur zijner rede tot stellingen vervoeren, 

 die bij ons , die hem hoorden , den indruk maakten eener gewaagde impro- 

 visatie. Doorgaans evenwel kon hetgeen hij sprak den toets eener be- 

 daarde overweging doorstaan en eindigde met ons niet slechts te 

 overreden , maar ook volkomen te overtuigen. 



Een eigenaardig kenmerk van zijn onderwijs was deszelfs verscheiden- 

 heid , die ons omtrent de meest verschillende zaken en onderwerpen de 

 duidelijkste inzig-ten gaf en ons opwekte en ontvlamde in geestdrift 

 voor de studie. 



Menigmaal waren wij , zijne trouwe hoorders , gewoon na het eindigen 

 der les van onze belangstelling in het gehoorde te doen blijken. 



Dan was het alsof hij nog vervuld van zijn onderworp gelieel onder 

 den indruk verkeerde, die het op hem gemaakt had, gelijk de bewogen 

 zee nog lang blijft bruisen , nadat de kalmte in het luchtruim hersteld is. 



Zóó groot was dan ook de toevloed bij zijne lessen vooral over natuur- 

 lijke historie , dat het moeite kostte er plaats te vinden en het het 

 aanzien had, alsof de gansche akademie zijne studiën beoefende. 



BfiUGMANS was belast met het onderwijs van drie .studievakken : 

 1866. 1« 



