DE EERSTE GROINDLEGGERS DER GLETSCHERTHEORIE. 



In de rede, waarmede de la eive den 21 Augustus j.1. te Génêve de 

 vergadering van het Zwitsersch genootschap der natuurwetenschappen 

 opende , deelde hij de volgende , tot dusverre niet (of gebrekkig bekende) 

 bijzonderheden mede. 



De chaepentiee , de bekende geoloog , wiens geschriften later inzon- 

 derheid gestrekt hebben om de gletscher-theorie ingang te doen vinden , 

 kwam in 1815 terug van een togt naar de gletschers van het dal van 

 Bagnes en , met het doel om zich den volgenden dag naar den St. 

 Bernard te begeven, had hij voor den nacht een onderkomen gezocht 

 in de hut van een gemsenjagcr, peeeandik^ gehecten. Het gesprek ge- 

 durende den avond liep over de eigenaardigheden der landstreek en 

 vooral over de gletschers , die peeeandin goed kende , daar hij ze meer- 

 malen in allerlei rigtingen doorkruist had. „De gletschers van onze 

 bergen , — zeide hij , — hebben vroeger eene veel grootere uitgebreid- 

 heid gehad dan tegenwoordig. Dit geheele dal werd in vrocgeren tijd 

 ingenomen door een uitgestrekten gletscher, die zich voortzette tot aan 

 Martigny , zooals de rotsblokken bewijzen , die men in den omtrek van 

 die stad vindt en die veel te groot zijn dan dat zij door water er naar 

 toe hebben kunnen worden vervoerd." 



Aan CHAEPENTIEE schecu toen deze meening zoo onwaarschijnlijk toe , 

 dat hij er aanvankelijk geen het minste gewigt aan hechtte. Zes jaren 

 later, in 1821, las tknetz in eene der eerste vergaderingen van het 

 Zwitsersch genootschap eene verhandeling voor , waarin hij , op grond 

 van vele onderzoekingen , de tegenwoordigheid van vroegere gletschers 

 aanwees op 35 plaatsen , waar zij nu niet meer waren. Venetz was tot 

 dit onderzoek gekomen bij gelegenheid, dat er in 1819 door een glet- 

 scher in het kanton Wallis , toen de opeengestapelde ijsblokken begonnen 

 te smelten, eene belangrijke overstrooming was te weeg gebragt. Hij 

 bewees toen aan zijn land een belangrijke dienst door het uitdenken 

 van een eenvoudig middel , waardoor zulk een ramp in het vervolg kon 

 voorkomen worden. Korten tijd daarop ontmoette hem de toen nog 



