DE ST. PIETERSBEKG BIJ MAASTEICHT. 265 



In de tweede plaats werd de rigting der gangen bepaald door den 

 bij zonderen aard van het gesteente zelf. Dit vertoont zich op den 

 eersten blik als een soort van lichtgelen zandsteen. Yroeger werd het 

 ook daarvoor gehouden. Thans weet men, dat het een kalkgesteente 

 is, een soort van grofkorrelig krijt, geheel bestaande uit de vergruisde 

 overblijfsels van vroegere zeedieren , schelpen van weekdieren , schalen 

 van zee-egels , koralen en vele andere , waarop wij nog nader terug 

 zullen komen. Het hoofdbestanddeel van den steen is dus koolzure kalk 

 (95 tot 96 proc.) , met eene kleine hoeveelheid koolzure magnesia (ruim 

 1 proc.) , terwijl de gele kleur veroorzaakt wordt door ijzeroxydhydraat , 

 dat er in zeer geringe , eenigzins afwisselende hoeveelheid in bevat is en 

 als een soort van bindmiddel de overige ligchaampjes zamengeklonterd 

 houdt. Te midden nu van dit kalkgesteente liggen vuursteenen ver- 

 spreid , van zeer verschillende grootte , van die van een paar Ned. 

 duimen af tot een halve el in doormeter toe. Deze vuursteenen vormen 

 hier en daar banken, doch die geenszins geregeld gelegen zijn, zooals 

 werkelijk het geval is in de diepere lagen , welke uit een soort van 

 wit krijt bestaan , dat niet tot bouwsteenen wordt verwerkt. Stuiten 

 nu de werklieden op zulk een bank van vuursteenen , dan houden zij 

 op met in die zelfde rigting voorttewerken , en zij wenden zich regts 

 of links om eene plek te \dnden , waar het gesteente vrij van vuur- 

 steenen is. En zoo zijn die menigvuldige , zich dikwerf op korten af- 

 stand van elkander bevindende dwarsgangen ontstaan , welke de vroegere 

 hoofdgangen verbinden , terwijl de dwarsgangen weder op hunne beurt 

 tot uitgangspunten van andere dwarsgangen werden , enz. , totdat ein- 

 delijk dat digte wirwar van korte , onderling gemeenschap hebbende 

 gangen ontstond, gelijk het thtins in den Pictersberg bestaat en nog 

 daar waar de exploitatie wordt voortgezet, voortgaat zich te vormen. 



Zoo verhaalt dus de berg zelf een gedeelte zijner eigen geschiedenis. 

 Hoc de wording van dat uitgestrekte gangen-stelsel heeft plaats gegre- 

 pen, weten wij , maar moeijelijker is de beantwoording der vraag: wanneer 

 is men daarmede aangevangen? Alvorens te trachten daarop eenig ant- 

 woord te geven , is het noodig eenige oogcnblikken stil te staan bij het 

 gebraik , dat van het gesteente des Pietersbergs wordt gemaakt. 



Sedert onheugelijken tijd wordt dit gesteente aangewend tot drieërlei 

 oogmerken, namelijk 1) als bouwsteenen, 2) als stcenen tot afperking 

 der landerijen in stede van de hier ontbrekende sloten of greppels, 



