DE ST. PIETEKSBERG BIJ MAASTRICHT. 271 



9" C. of ruim 48° Pakr. ^) , met slechts een halve graad verschil tusschen 

 den winter en den zomer. Daar nu de gemiddelde luchttemperatuur 

 van Maastricht 10°, 1 C. bedraagt''), zoo is de lucht in den berg ge- 

 middeld ongeveer 1' koeler dan de buitenlucht. Op den eersten blik 

 is zulk een verschil vreemd en schijnt in tegenspraak met hetgeen men 

 elders in dergelijke gevallen gevonden heeft. Het raadsel lost zich 

 echter op , wanneer men bedenkt , dat het geheele , uiterst poreuse ge- 

 steente met water doortrokken is, en dat, ten gevolge van de verdam- 

 ping aan de oppervlakte , het gesteente moet afkoelen en daarmede ook 

 de in de gangen bevatte lucht eene lagere temperatuur aannemen dan 

 het geval zoude zijn, indien die verdamping en voortdurende afkoeling 

 niet plaats greep. 



Een ander gevolg van dit watergehalte van het gesteente is , dat de 

 lucht in de gangen gestadig met waterdamp nagenoeg verzadigd is. 

 Crahay vond uit zijne waarnemingen met den psychrometer, dat deze 

 98,9 proc. waterdamp aanwees. Het kan dan ook niet verwonderen, 

 dat , gedurende den winter , in de nabijheid der openingen , waar de 

 koudere buitenlucht met de warmere, waterrijke lucht van het inwendige 

 des bergs in aanraking komt , een digte nevel wordt waargenomen , ge- 

 vormd door den zich neerslaanden waterdamp. 



Slechts op enkele punten echter is het gesteente zoo poreus , dat het 

 water daaruit droppelsgewijs nedersijpelt. Het spreekt wel van zelf, dat 

 dit van veel gewigt was voor hen, die in den berg een tijdelijk toevlugts- 

 oord vonden , te meer daar dit water goed drinkbaar is , omdat het slechts 

 weinig van den koolzuren kalk , waaruit het gesteente bestaat , opgelost 

 houdt. Dit blijkt daaruit , dat er zich nergens druipsteen uit afzet , gelijk 

 elders in natuurlijke holen in kalkgebergten , ten gevolge van het grootere 

 koolzuur-gehalte des waters, zoo menigvuldig plaats grijpt. 



') Dit cijfer stemt geheel overeen met dat , verkregen door van swinden , tijdena 

 zijne bezoeken van den Pietersberg op 3 Julij 1782 en in Junij 1792. 



') Volgens eene mededeeling van mijn ambtgenoot buys ballot. De/.e gemid- 

 delde temperatuur is berekend uit de gemiddelde der waarnemingen , onder aanbren- 

 ging eener correctie voor de uren van waarneming. De gemiddelde , afgeleid uit 

 de waarnemingen aan den maximum- en minimum-thermometer door cuaiiay , be- 

 draagt 9°,95 , dat weinig van het boven aangenomen cijfer verschilt. 



{^Het slot voUjt.) 



