276 I>E TOEKOMST DER NOORDPOOLTOGTEN. 



mede in het strijdperk. In 1607 vindt Hndson Spitsbergen weder, 

 dat twaalf jaren te voren door de Hollanders ontdekt was, en dringt in 

 het noorden tot op 80" 23' door. Jonas poole , die in 1610 door de 

 maatschappij tot ontdekking van nieuwe landen gezonden was , komt 

 wel niet over de 79i^ noorderbreedte , maar staat versteld over het 

 groot aantal walvisschen , die deze kusten bezoeken en lokt de uitrus- 

 ting van twee Engelsche schepen uit , voorzien met zes Baskische har- 

 poeniers. De togt viel zeer ongelukkig uit. Desniettemin waren er 

 het volgende jaar vijf walvischvaarders in deze wateren , twee Engelsche, 

 twee Hollandsche en één Baskisch. De Engelschen verdreven de Hol- 

 landers , voorgevende , dat zij alleen het regt hadden in deze wateren 

 te visschen. In 1613 verkreeg de Engelsche Muskowitische compagnie 

 een koninklijk charter , 't welk dit voorgewend regt bekrachtigde , en 

 rustte zeven gewapende schepen uit , die alle Eransche en Hollandsche 

 schepen , die zich met de visscherij bezig hielden , vervolgden. Maar 

 reeds het volgende jaar konden zestien Hollandsche walvischvaarders , 

 die uit de haven van Amsterdam vertrokken waren , zich onder de be- 

 scherming van vier fregatten gerust aan hun bedrijf toewijden. Deze 

 geschillen , die van wederkeerige gewelddadigheden vergezeld gingen , 

 duurden tot aan het jaar 1618 , waarin de in deze twisten betrokkene 

 volken overeenkwamen om de visscherij rondom Spitsbergen vrij te ver- 

 klaren en de baaijen onder elkander te verdeelen. Daar nu het mono- 

 polie van de Hollandsche compagnie voor de walvischvangst met 1642 

 een einde nam , terwijl de invloed van het privilegie in Engeland nog 

 altijd voortduurde , gaf de vrijheid den Hollanders een buitengewonen 

 aandrang tot deze soort van ondernemingen, en van 1660 tot 1670 

 waren er niet minder dan 4 tot 500 Hollandsche en Hamburger schepen 

 op de kusten van Spitsbergen , terwijl men er niet één enkel Engelsch 

 vaartuig zag. 



Deze visschers , bij uitsluiting kooplieden , hebben ons weinige be- 

 rigten over de IJszee en Spitsbergen nagelaten. Anders echter is het 

 met een Hamburger walvischvanger , Eredekiz Martens geheeten , die 

 in 1671 den 8V noorderbreedte bereikte en nevens zijn reisverhaal de 

 eerste bekende beschrijving van Spitsbergen , van zijne gletschers en 

 natuurlijke voortbrengsels gaf, gevolgd van de belangrijkste en waar- 

 achtigste bijzonderheden betreffende de leefwijze van den walvisch en andere 

 groote cctaceën , die mon in dien tijd aan de kusten van Spitsbergen vond. 



