DE TOEKOMST DER XOOEDPOOLTOGTEN. 277 



Om te toonen , hoe productief de walvischvangst tegen het einde 

 der 17''* eeuw was, zal het genoeg zijn te vermelden, dat in 1697 

 eene vloot van 190 schepen, waarvan 121 Hollanders, 54 Hamburgers 

 en 15 Bremers waren, eene vangst van 1886 walvisschen opbragt. Alle 

 jaren werd er als door eene tooverroede een tijdelijk dorp opgcrigt in 

 de baai van Smeerenberg nabij het eiland Amsterdam , in het noorden 

 van Spitsbergen. Het werd jaarlijks door nagenoeg 18000 matrozen 

 bezocht en bestond voor een groot gedeelte uit de winkels van koop- 

 lieden , bakkers , slagers en inrigtingen tot het smelten van het wal- 

 vischspek. Zoo groot was de voorspoed van deze voorbijgaande kolonie , 

 dat men haar bij die van Batavia, die toen kort geleden gesticht 

 was , vergeleek. 



De eerste helft van de 18'^^ eeuw zag langzamerhand de visscherij in 

 deze wateren afnemen. Zonder ophouden door geheele vloten vervolgd , 

 zochten deze weerlooze zeedieren , die bovendien zich slechts langzaam 

 vermenigvuldigen, een toevlugtsoord naar de pool, aan de andere zijde van 

 de ijsbank, in vrije ruimten van de zee, gelijk aan groote meren door 

 ijs omgeven. De Hollanders volgden ze derwaarts. Bij een gunstigen wind 

 met volle zeilen doorsneden zij het versch gevormde ijs met den steven 

 hunner schepen , drongen in deze besloten ruimten binnen , vervolgden 

 er hunne prooi en wachtten rustig op eene verandering van wind om 

 weder uit het ijs te komen. Onzekere overleveringen willen , dat som- 

 migen op deze wijze de hoogste breedten bereikt hebben. Een onder 

 hen , zegt men , zou nabij de pool voorbij gevaren en langs de straat 

 Behring om kaap Hom heen naar het vaderland zijn teruggekeerd. 



In het begin der 19''^ eeuw vinden wij eene reeks van reizen , door 

 een enkel zeeman volbragt , die , met opzigt tot het aantal , de ver- 

 scheidenheid en de naauwkeurighcid van zijne werken , al zijne voor- 

 gangers verre te boven streeft , het was william scobesby. Zoon van 

 een walvischvanger , deed hij zeventien reizen naar Spitsbergen. Ge- 

 durende zijne eerste reizen was hij nog te jong om zich met zamen- 

 hangende navorschingen bezig te houden. Het zijn vooral de resultaten 

 van zijne laatste twaalf reizen tusschen de jaren 1807 en 1818 , die de 

 stof uitmaken van het voortreffelijke werk , dat hij over de noordpool- 

 zeeën heeft uitgegeven ^). 



') An account of the arctic regiona with an hUtory and description of the nor- 

 thern whalefiahery , 2 vol. , 1820. 



