308 DE ST. PrETERfe'BERG BI.I MAASTETOÏTT . 



Een strand kan echter nooit liooger boven het zee vlak verrijzen, 

 dan tot het door de golven nog hereikte peil. Een lage wal kan wel 

 is waar ontstaan uit het door de zee opgeworpen gruis en grootere 

 steenblokken , die bij stormweder door de golven worden voortgestuwd , 

 of , indien zand den oever bedekt , kan dit , droog geworden , door 

 den wind worden opgedreven en zoo een duinenrij doen ontstaan. Op 

 die wijze kan echter onmogelijk rekenschap worden gegeven van de 

 aanmerkelijke hoogte boven het zcevlak des Pietersbergs en van andere 

 naburige heuvels. Men herinnere zich slechts, dat deze niet uit zand, 

 maar uit kalkgruis bestaan , en dat dit kalkgruis zich nog ongeveer in 

 dezelfde ligging bevindt , als waarin het blijkbaar in de zee is afgezet. 

 Ik zeg „ongeveer," want geheel is zulks geenszins het geval. Ook de 

 lagen van den Pietersberg vertoonen de duidelijke sporen van de in- 

 werking van nog andere krachten dan die der zee alleen. Zij liggen niet 

 meer geheel horizontaal , zoo als bij alle in zee bezonken lagen oor- 

 spronkelijk het geval is , maar zij hebben eene flaauwe helling van het 

 zuid-oosten naar het noord- westen. Op enkele punten heeft ook eene 

 verbreking van den zamenhang van sommige lagen plaats gehad. Een 

 en ander wijst op eene allengsche opheffing des geheelen bodems, op 

 eene dergelijke wijze als nog heden ten dage aan de Zweedsche kust 

 wordt waargenomen. Met die opheffing ging echter noodzakelijk een 

 ander verschijnsel hand aan hand , namelijk het ontstaan van grootere 

 en kleinere waterstroomen , die , van de zuidwaarts gelegen , mede in 

 de opheffing deelende gebergten afdalende , zich eenen weg baanden 

 door het gesteente , dit uitschuurden en zoo de dalen vormden , waar- 

 door thans de Maas , de Jeker en de Geul vloeijen. Wanneer men nu 

 bedenkt , dat de rug van den Pietersberg thans ruim 80 el boven het 

 vlak der Maas ligt , dat er alle reden bestaat om aan te nemen , dat 

 de daartegenover gelegen tufkrijt- gronden zich eenmaal gelijkmatig even 

 hoog verhieven, en dat het Maasdal daar ter plaatse ruim een half uur 

 breed is , dan kan men zich eenigermate een denkbeeld maken van de ver- 

 bazende massa gronds , welke aldus door allengsche uitschuring verplaatst 

 en weggespoeld , en tevens van de lengte des tij ds , die daartoe gevor- 

 derd is. Yoegen wij nu daarbij den tijd, welke noodig is geweest om 

 die magtige krijt-bcddingen te vormen, alsmede dien, welke op hare op- 

 heffing gevolgd is , gedurende welken de uitgestrekte tertiaire vor- 

 mingen ontstaan zijn, welke zich daaraan sluiten en die op hare 



