312 >'ASCHKirT. 



Tan E. — of dat op een afstand daarvan is geplaatst — inductie, — 

 en 2° de opwekking van E. daarin door wrijving. 



Roept men ter verklaring van zulk een verschijnsel eene mededeeling 

 van E. te hulp , dan is de zwarigheid slechts verplaatst en bij deze 

 verplaatsing eer vergroot dan verkleind ; want men moet dan den oor- 

 sprong der lading van het mededeelend ligchaam aanwijzen en tegelijk 

 verklaren , waarom die mededeeling juist geschiedde op eene wijze , die 

 het verschijnsel mogelijk maakte. 



De elektrische inductie — de opwekking op een afstand — is onge- 

 twijfeld de bron van verreweg de meeste , zoo niet van alle verschijn- 

 selen van dezen aard , die in de open lucht plaats vinden. Deze komen 

 alle daarop neder , dat uit eenig aardsch voorwerp , vooral uit het 

 bovendeel daarvan, aan spitsen of kanten , lichtkwastjes uitvloeijen , die 

 in het donker zigtbaar zijn en somwijlen van een hoorbaar geknetter of 

 gesis vergezeld. Het bekende St. Elmusvuur der zeelieden is een voor- 

 beeld daarvan , zoowel als de vele feiten van deze soort , die men in de 

 leerboeken der physika vermeld vindt en waarover , zoodra zij iets 

 opmerkelijks aanboden , ook in dit Album en in het Bijblad herhaalde 

 malen berigt is. "Waarschijnlijk zal ook het door onzen geachten mede- 

 werker aangehaalde berigt van eüppel tot deze zelfde reeks van ver- 

 schijnselen betrekking hebben. Zij ontstaan doordat een wolk , met 

 een der beide E. sterk geladen , zich op geringen afstand boven de 

 waarnemers bevindt of ook dezen omhult. Als in dit laatste geval 

 deze wolk , of ook als de lucht, die den waarnemer omringt, droog is^), 

 dan hoopt zich de aan die der wolk tegenovergestelde E. der aarde in 

 alle eenigzins boven de oppervlakte daarvan uitstekende voorwerpen op 

 en stroomt uit kanten en spitsen daarvan uit. Maar tusschen verschil- 

 lende deelen dier voorwerpen onderling, b.v. tusschen de eene hand 

 en de andere van denzelfden waarnemer, of ook tusschen verschil- 

 lende , gelijktijdig aan denzclfden invloed blootgestelde aardsche voor- 

 werpen zal men daarbij nooit eenig lichtverschijnsel Avaarneraen. Zij 

 bevinden zich in genoegzaam denzclfden elektrischen toestand. Evenmin 



') Een drooge wolk. Men herinnere zich hierbij , dat het droog of vochtig zijn 

 eener massa van gas of damp niet afhangt van de absolute hoeveelheid water, die 

 zij bevat, maar slechts van de verhouding van dene tot die, welke zij bij de be- 

 staande temperatuur en drukking in dampvorm bevatten kan. De technici onder- 

 scheiden teregt tusschen droogen en natten stoom. 



