yASCHlUlT. 31 Ö 



kan dit het geval zijn aan cenig deel daiirvan , wanneer dit door cenigc 

 min of meer geleidende stof is omringd, dus b.v. aan het menschelijk 

 ligchaam binnens kamers. Zelfs zouden de eerstvermelde uitstroomingen, 

 om onder die omstandigheden te ontstaan , in den geheelen bouw van 

 het huis , waartoe zulk een vertrek behoorde , eene bijzonderheid ver- 

 eischen , waaraan wel geen gewoon gebouw ooit zal voldoen. De vloer 

 van dat vertrek zou namelijk daartoe met den aardbol in geleidende 

 verbinding moeten staan, terwijl de omringende ' wanden , op zich zelve 

 uit eene geleidende stof bestaande , van dien vloer en van den grond 

 geïsoleerd zouden moeten zijn. 



Daar blijft dus , voor elektrische verschijnselen , als de aangehaalde 

 van de Yenetiaansche vrouw , van thyssen en eene menigte andere , 

 slechts de wrijving als oorzaak over, die dan ook somwijlen, zooals in 

 het eerste geval , door de berigtgevers opzettelijk als bron is opgegeven. 

 Daarbij komen nu steeds twee ligchamen in werking, die tegen elkaar 

 worden gewreven , en al komt dit niet van elk der beide even duidelijk 

 uit , het is desniettemin ontwijfelbaar , dat beide daarbij geelektriseerd 

 worden , maar in tegenovergestelden zin , hetgeen men gewoonlijk uit- 

 drukt door te zeggen , dat het eene positief en het andere negatief 

 geelektriseerd is. Om niet te uitvoerig te worden, moet ik voor het 

 bewijs dezer stelling naar de leerboeken der physika verwijzen. Hier 

 komt het vooral op het volgende aan : de tegenovergesteld elektrische 

 toestand van beide ligchamen openbaart zich vooral daarin , dat hunne 

 ladingen , zoodra zij met elkander zich vereenigen kunnen of slechts in 

 eikaars onmiddellijke nabijheid blijven, elkaar, zooals men het noemt, 

 veronzijdigen , dat is elkanders werking naar buiten , in het eerste 

 geval blijvend en in het andere geval voor zoo lang die nabijheid 

 duurt , vernietigen. Wanneer wij dit toepassen op hetgeen bij wrijving 

 van het menschelijk ligchaam in verschillende omstandigheden gebeuren 

 kan , dan kunnen wij onder anderen het volgende vooruit bepalen. 



Iemand trekke een katoenen kous uit of ook een wollen of zijden 

 bij vochtig weder , of terwijl zijn huid vochtig is. Hij zal geeue elek- 

 trische verschijnselen bespeuren. De beide E. , door wrijving van deze 

 ongelijksoortige ligchamen tegen elkaar opgewekt , verbinden zich dade- 

 lijk weder , omdat beide ligchamen , voor zoover de wol of zijde aan- 

 gaat omdat zij vochtig zijn , geleiders zijn der elektriciteit. Nog veel 

 minder zal iemand ecnig elektrisch verschijnsel kunnen bespeuren , die 



