322 HERSENEN EN SCHEDEL. 



begeven , maar mij strikt te houden op het physiologische ; en de phy- 

 siologie weet op haar tegenwoordig standpunt van deze kwestie nog niets. 

 Ik zal mij bepalen tot de behandeling van de drie volgende punten. 



Yooreerst zal ik trachten een denkbeeld te geven van de voortgaande 

 ontwikkeling van de centraal-organen van het zenuwstelsel , en van de 

 hersenen in het bijzonder , door van de lagere dieren tot de hoogere en 

 den mensch op te klimmen. 



Yervolgens zal ik kortelijk uiteenzetten wat men weet van de betee- 

 kenis der hersenen voor de hoogere zielsverrigtingen. 



Eindelijk zullen wij een blik werpen op de symbolische beteekenis 

 des schedels , als afdruksel van de gesteldheid der daaronder liggende 

 hersenen en dientengevolge van de eigenschappen van den geest. 



Ik sprak van zenuwstelsel en centraal- organen , en dit herinnert mij , 

 dat ik , voor ik begin aan het eerste deel mijner voordragt , aan de min- 

 der met physiologie vertrouwden eene kleine opheldering schuldig ben. 



Het zenuwstelsel is een stelsel van werktuigen, dat dient tot het 

 voortbrengen van gewaarwording en willekeurige beweging. Het bestaat 

 uit centrale en peripherische deelen. In de eerste , de centrale deelen 

 of organen , komt de gewaarwording tot stand ; in diezelfde organen ligt 

 ook de oorzaak van elke willekeurige ligchaamsbeweging. De centraal- 

 organen nu zijn vooral en bij uitstek de hersenen. Wat de peripherische 

 organen aangaat , men noemt deze zenuwen. Het zijn koord- of draad- 

 vormige deelen , die met hun eene uiteinde steeds aan de centraaldeelen 

 verbonden zijn en met hun andere uiteinde uitloopen of in een zintuigs- 

 orgaan of in eene spier. Zij zijn niets dan geleiddraden , geene zelf- 

 standig werkende organen zoo als de centraaldeelen zijn. De zenuwen , die 

 met hun eene eind zich in zintuigsorganen verspreiden , brengen de in- 

 drukken , die zij aan dit uiteinde ontvangen , over naar de hersenen , en 

 deze indrukken geven daar aanleiding tot gewaarwording. De zenuwen , 

 wier eene uiteinde in eene spier uitloopt , ontvangen van de hersenen 

 een wilsindruk , die nu door haar voortgeleid wordt naar de spier en 

 deze tot zamentrekking , d. i. beweging , dwingt. 4 



Dat is het voornaamste Avat wij voorshands noodig hebben te weten. 

 Ik voeg er nog bij , dat het ruggemerg het midden houdt tusschen de 

 centrale en de peripherische zenuworganen. Het is een dikke zenuw- 

 stam of bundel van zenuw(>n , die even als al de andere zenuwen met 



