326 



HERSEXEJC EX SCHEDEL, 



r- 

 \ 



\ 



zenuwstrengen zelve voort- 

 kwamen. 



Bij de hoogste "Weekdieren 

 of Mollusken eindelijk ont- 

 moet men de meest volkomen 

 centralisatie des zenuwstel- 

 sels , die bij de ongewervelde 

 dieren te vinden is. De boven 

 en onder den slokdarm gele- 

 gene zenuwknoopen vormen 

 met de zijdelingscho commis- 

 suren eene bijna zamenban- 

 gende zenuwmassa , die met 

 een gat doorboord is , waar- 

 door de slokdarm been loopt. 

 Uit dezen omvangrijken slok- 

 Zeimwstelsel van darmring ontspringen nu alle 



de zoetwater- zenuwen , maar deze — en 

 mossel. 



a bovenslokdarm- dit is hier van belang — 



knoop; b onder- , ,, 



slokdarmknoop ; hebben geene knoopen meer. 



c kiemvknoopen. jjet aan gewaarwording en 

 willekeurige beweging dienstbare stelsel bestaat dus hier uit één centraal- 

 deel , waaruit de geleidende dcelen , de zenuwen , ontspringen , welke 

 laatste dan nu ook geene zelfstandige verrigting meer uitoefenen. 



Ter voorkoming van een mogelijk misverstand moet ik hier doen op- 

 merken , dat ik bij elke der vijf genoemde af deelingen der ongewervelde 

 dieren steeds den bij die afdeeling het hoogst ontwikkelden vonn des 

 zenuwstelsels beschreven heb. Men zou zich zeer bedriegen , indien 

 men b.v, meende , dat elk weekdier in dit opzigt hooger stond dan ieder 

 geleed dier , ieder geleed dier hooger dan elke worm , alle wormen 

 hooger dan welk stekelhuidig dier ook , enz . — of ook , dat b.v. de ten 

 aanzien van het zenuwstelsel meest ontwikkelde worm zich aansloot aan 

 het in datzelfde opzigt laagst ontwikkelde gelede dier , het hoogste gelede 

 dier aan het laagste weekdier enz. Integendeel , die afdeelingen zijn te 

 beschouwen als nevens elkander gelegene reeksen , waarvan de eene 

 echter hooger reikt dan de andere, terwijl in de hooger reikende reeks 

 leden te vinden zijn , die in bewerktuiging lager staan dan menige andere 



Zenuwstelsel van een 



kever. 



gs Bovensldkdarmknoop; 



gi Onderslokdarmknoop ; 



gr Eerste knoop van de 



buikstreng. 



