HEESENEN EN SCHEDEL. 



327 



in eene andere reeks , wier meest volmaakte leden bij lange na niet zoo 

 hoog klimmen. Zoo is het b.v. ontegenzeggelijk , dat de hoogere week- 

 dieren in menig opzigt hooger staan dan de hoogste gelede dieren ; maar 

 desniettemin zijn er een aantal weekdieren, die beneden de laagste 

 gelede dieren staan. 



Fic 



Bij de Gewervelde dieren is de centralisering der zenuw-middenpnn- 

 ten , die wij bij de hoogere Weekdieren reeds vrij ver gevorderd zagen , 

 niet alleen daardoor ten top gevoerd , dat de centraaldeelen bij hen nog 

 bovendien in een geheel afzonderlijk kanaal besloten liggen, maar ook omdat 



diezelfde centraaldeelen een veel ingewikkelder 

 zamenstel vertoonen. 



Die centraaldeelen der gewervelde dieren 

 zijn de hersenen en het ruggemerg. Zij liggen 

 besloten in eene buis, een kanaal, dat door 

 kraakbeenige of beenige wanden omgeven is, 

 en waarvan men het voorste , wijdere gedeelte 

 schedel, het overige lüerveïhoïom of ruggegraat 

 heet. Dit kanaal is steeds geplaatst aan de 

 r?<yzijde van het dier , terwijl daarentegen de 

 met het ruggemerg eenigzins vergelijkbare 

 zenuwknoopstrengen der ongewervelde dieren 

 altijd aan de Jw^X'zijde van het dier gelegen zijn. 

 Yan beide centraaldeelen zijn de hersenen 

 het ccntraaldeel bij uitstek. Wel kan ook het 

 ruggemerg zelfstandig werken en is dit dus 

 meer dan maar alleen een bundel geleiddraden 

 of zenuwen , — maar voor het zich zelf be- 

 wuste en zich willekeurig uitende zenuwlcven 

 is het toch slechts een geleidend en geen 

 zelf werkend orgaan. Daarom zullen wij dan 

 ook , overeenkomstig den aanleg dezer verhan- 

 deling , onze beschouwing alleen tot de her- 

 senen bepalen. 



Wanneer bij de vrucht van een gewerveld 



E voorste gedeelte dor wer- Jier , het moge een visch of een kruipend 

 velbeenderen , waartus3chea 



het ruggemergskanaal. dier , of wel een vogel of een zoogdier zijn , de 



Zenuw centraaldeelen bij den 



menseh. 

 A B de hersenen , besloten 

 in den schedel; II achterste, 



