332 HERSENEjr EX SCHEDEL. 



Ik moet hier doen opmerken, dat met de aangeduide veranderingen 

 in de hersenen door de verschillende afdeelingen der gewervelde dieren 

 heen nog een aantal andere in de voor het oog minder toegankelijke 

 gedeelten der genoemde hersendeelen gepaard gaan , met welke wij even- 

 wel ons thans niet behoeven op te houden. Op één punt evenwel moet 

 ik opmerkzaam maken. Gij zult reeds hebben opgemerkt , dat de groote 

 hersenen op eiken ontwikkelingstrap haar karakter van dubbele , gepaarde 

 organen hebben bewaard. Men is echter gewoon ze als één orgaan te 

 beschouwen , dat door eene tot beneden doorloopende spleet verdeeld is 

 in twee zijdelingsche helften , die men halfronden of hemispheren heet. 

 Die beide hemispheren staan wel steeds met elkander in verband , doch 

 eerst bij de vogelen vertoonen zich de flaauwe sporen van eene verbin- 

 ding , eene commissuur , die bij de hoogere zoogdieren een zeer belangrijk 

 deel der hersenen uitmaakt, t. w. van den zoogenaamden balh of het 

 eeltacMig ligchaam , ook wel de groote commissuur geheet en. Wanneer 

 men bij meest alle zoogdieren de spleet tusschen de hemispheren der 

 gToote hersenen naar beneden vervolgt, dan stuit men in de diepte op 

 eene in de rigting van achteren naar voren breede brug, die de beide 

 hemispheren met elkander verbindt , en die als 't ware het overdeksel 

 vormt van de hersenboezems , tot welke de groote hersenholten der vo- 

 gels bij de zoogdieren als 't ware ingekrompen zijn , ten gevolge van 

 de buitengemeene verdikking der hersenmassa , waaruit de wanden der 

 groote hersenen bestaan. Deze brug is de zoo even genoemde balk. 

 Zij ontbreekt onder de zoogdieren alleen bij de in nog meer opzigten 

 het laagst staande Buideldieren en Monotremen, en het is hoogst op- 

 merkelijk , dat dit ontbreken van den balk ook voorkomt bij de laatsten , 

 die ook in andere opzigten zoo vele punten van overeenkomst met de 

 vogels aanbieden. 



Het gezegde stelt mij reeds in staat om een aanvankelijk schema te 

 geven van de betrekkelijke hcrsenontwikkeling der zoogdieren. De 

 Monoti'emen en de Buideldieren nemen te dien aanzien in elk opzigt de 

 allerlaagste plaats in. Daarop volgen de Knaagdieren , wier hersenen 

 wel hooger ontwikkeld zijn , — bij wie o.a. de reukkolven bijna en de 

 vierheuvels geheel onder de groote hersenen verborgen liggen , — maar 

 die toch ver beneden de roofdieren staan , niet het minst wegens het gemis 

 aan hersenplooijen. Met hen staan de Insekteneters , de Vledcrmuizen en de 

 Tandeloozen vrij wel gelijk , ofschoon zich bij dezen beginselen van hersen- 



