336 HERSEXEN EN SCHEDEL. 



die "wel te onderscheiden zijn van, en zelfs in tegenstelling staan met 

 instinctive aandrift , tot hunnen eigenlijken bloei geraken daar , waar de 

 hersenen verschijnen , t. w. bij de gewervelde dieren. Maar bij deze , 

 de gewervelde dieren, gaat eene grootere ontwikkeling der groote her- 

 senen , het stoffelijk overwigt van deze over de andere hersendeelen, in 

 het algemeen zamen met een hoogeren graad van verstandelijke vermo- 

 gens , terwijl omgekeerd uit eene geringere ontwikkeling dier deelen 

 besloten kan worden , dat het dier , bij hetwelk zulks voorkomt, verstan- 

 delijk op lageren trap staat. De maat dier hoogere of lagere ontwikkeling- 

 der hersenen wordt aan de hand gedaan : 1 ) door den omvang en het ge- 

 ■ wigt der geheele hersenmassa, in vergelijking met den omvang en het ge- 

 wigt des geheelen ligchaams ; 2) door den omvang van de hemispheren der 

 groote hersenen vergeleken met die der overige hersendeelen , derhalve ook 

 door het al of niet bedekt zijn der laatste door de eerste ; 3) door het al of 

 niet aanwezig zijn van plooijen op de oppervlakte der hemispheren , en , 

 zoo zij aanwezig zijn , door haar aantal en hare meerdere of mindere 

 asymmetrie ; 4) in het algemeen door het al of niet aanwezig zijn van 

 vormen en deelen , die eigen zijn aan de hersenen van den mensch , 

 het intellectuele wezen bij uitstek. Gij herinnert u nu de rangschikking 

 van de zoogdieren met het oog op de meerdere of mindere ontwikkeling- 

 der groote hersenen ; de daar opgegevene volgorde is ook over 't geheel 

 genomen die , welke men zou moeten aannemen , wanneer men die dieren 

 naar den graad hunner verstandelijke vermogens wilde rangschikken. Onder 

 de menschen is het niet anders ; ook onder hen bestaat eenig verschil 

 in den omvang en het gewigt der groote hersenen , vergeleken met die 

 des geheelen ligchaams , — ook bij hen zijn de hersenplooijen meer of 

 minder ontwikkeld. En , alweder in het algemeen , staat bij elke 

 nationale verscheidenheid en bij ieder individu de mate zijner verstan- 

 delijke vermogens in rogte rede tot de ontwikkeling van zijne groote 

 hersenen. 



Een anderen grond leveren physiologische proefnemingen, die meest 

 op vogels , vooral op duiven, maar ook op kikvorschen genomen zijn, — 

 dieren , die men nog langen tijd na het verlies der groote hersenen in 

 het leven houden kan. Berooft men die dieren van de hemispheren der 

 groote hersenen, dan geraken zij in een toestand van verdooving en 

 blijven onbewegelijk zitten ; alle willekeurige bewegingen en alle ver- 

 schijnselen , waaruit men kan opmaken, dat het dier nog ziet, hoort, 



