338 ÖERSENEN EN SCHEDEL. 



pathologische feiten , die deu meergenoemden regel schijnen te weer- 

 spreken. 



Al de opgenoemde zwarigheden en uitzonderingen zijn echter geen 

 van allen van dat gewigt , dat zij de geldigheid der algemeen aangeno- 

 mene stelling : „de hemispheren der groote hersenen zijn het stoffelijk 

 suhstraat van het hoogere zieleleven" kunnen doen in twijfel trekken. 

 Zij bewijzen alleen , dat wij nog geene genoegzame kennis dragen van 

 de wijze waarop, en van de voorwaarden waaronder de genoemde deelen 

 aan dat leven dienstbaar zijn. Inderdaad weten wij van de verhouding 

 der groote hersenen tot de intellectuele vermogens , op het tegenwoordig 

 standpunt der physiologic , weinig of niets meer , dan wat iedereen , 

 zelfs de meest onkundige , weet van de verhouding der oogen tot het 

 zien. Zelfs een kind weet , dat de oogen ligchaamsdeelen zijn , die on- 

 misbaar zijn om te zien ; zoo weten wij , dat de hemispheren der 

 groote hersenen ligchaamsdeelen zijn, die onmisbaar zijn om te denken. 

 Wat die oogen aan het zien afdoen , en hoe dat zien eigenlijk in zijn 

 werk gaat , — daarvan weet het kind niets. Zoo ook : wat de hemis- 

 pheren aan het denken afdoen , en hoe dat denken geschiedt , daarvan 

 weet de grootste physioloog niets. Want al wat sommigen daar nog 

 bijvoegen aangaande de functiën van de eindcellen der centrale zenuAv- 

 buisjes , en van daarin plaats grijpende physische en chemische proces- 

 sen , die aan het denken dienstbaar zouden zijn , — dat is alles , welke 

 analogien men daarvoor moge aanvoeren , zoo geheel uit de lucht ge- 

 grepen , dat het niet eens als eene voorloopige hypothese eene plaats 

 in de wetenschap verdient. 



III. 



De becnige schedel omsluit de hersenen , en de hersenen \Tillen de 

 holte van dien schedel zoo volkomen aan , dat daaruit te verklaren is , 

 hoe eene zeer geringe hoeveelheid op of in de hersenen uitgestort of 

 doorgezwcet bloed zulk eene drukking op die deelen uitoefenen kan , 

 dat daardoor een slaapzuchtige toestand ontstaat. Maar in het bijzonder 

 worden de hemispheren der groote hersenen omgeven door het bovenste 

 gedeelte des schedels , het schedelgewelf. Neemt men nu in aanmer- 

 king die geheele opvulling der schedelholte door de hersenen, en de 



