,'MO HERSEXKlSr EX SCHEDEL, 



onderscheidt , zich bij benadering een denkbeeld maken van den betrek- 

 kelijken omvang der hersenen en van de groote hersenen in het bijzon- 

 der. Men kan daaruit weder gevolgtrekkingen afleiden omtrent de 

 intellectuele krachten in het algemeen van den persoon, aan wien die 

 schedel en de daarin bevatte hersenen behooren of behoord hebben. De 

 waarlijk wetenschappelijke man echter , die een helder besef heeft van 

 het hoogst gebrekkige , het nog geheel rudimentaire van onze kennis 

 aangaande de betrekking tusschen hersenen en zielsvermogens , zal zich 

 wel wachten op grond eener schedelonderzoeking alleen een stellig oor- 

 deel over iemands geestvermogens te vellen. 



De geheele symboliek des schedels zou dus hierop neerkomen , dat 

 men er uit kan opmaken , of iemand een mensch is van zeer bijzondere 

 intellectuele gaven , of eenvoudig iemand met een goed verstand , of 

 een in verstandelijk opzigt middelmatig mensch , of een domkop , of 

 een idioot. Maar de vermogens der ziel zijn verscheidene , en de eene 

 mensch onderscheidt zich meer door deze , de ander door gene , — de een 

 door zijn uitstekend geheugen , de ander door zijn vlug begrip , een 

 derde door zijn helder oordeel , een vierde door iets anders. Dan 

 ontwaart men nog onder de menschen zeer verschillende vatbaarhcden 

 voor de verschillende rigtingen , in welke de geest hare werkzaamheid 

 uitoefenen kan, Vervolgens komen nog de zoo verschillende schake- 

 ringen van die algemeene rigting van het zieleleven , die men het 

 gemoedsleven gewoon is te noemen. En ofschoon zeker de inwerking 

 van omstandigheden buiten ons , in de eerste plaats de opvoeding die 

 wij genoten, en de omgeving, waarin wij ons van der jeugd af be- 

 wogen , op die rigting van den geest , op de eigenaardige ontwikkeling- 

 van het gemoed , op de vorming van het karakter en het aankweeken 

 van verschillende neigingen een onmiskenbaren en groeten invloed uit- 

 oefenen , zoo is het aan den anderen kant even zeker en ontwijfelbaar, 

 dat de natuurlijke aanleg , dien de mensch bij zijne geboorte mede ter 

 wereld brengt, van hetgeen hij later worden zal den noodzakelijken 

 grond in zich bevat. Daarom is het niet te verwonderen, dat de vraag 

 gerezen is : of men ook niet uit het onderzoek des schedels en van de 

 hersenen zou kunnen opmaken, welhe zielsvermogens bij iemand het 

 meest ontwikkeld zijn , — welke de meer speciale rigting is , waarin 

 zich zijn denkvermogen bij voorkeur zal bewegen , indien het daartoe 

 vrijheid en gcU-genheid heeft, — welke de grondtrekken van zijn gemoeds- 



