lIt:iWEyEX Ey SCHEDEL. 341 



leven , welke zijne overheerschencle neigingen zijn , hoedanig zijn 

 karakter is. 



Reeds van ouds af heeft men getracht het eigenaardige van den 

 innerlijken mensch nit zijne uitwendige verschijning op te maken. 

 Daaruit ontsproot reeds vroeg de Physiognomie of gelaatskunde , die 

 uit den vorm en de trekken des aangezigts besluiten trok tot den 

 verstandelij ken en zedelijken aanleg des menschen , tot zijne neigingen 

 en karakter ^). Het is u allen bekend , dat lavater in de vorige eeuw 

 de gelaatskunde in een uitvoerig werk behandeld en getracht heeft haar 

 populair te maken. De physiognomie nam onder de kenmerken, die 

 zij bezigde , ook eenige op , die eigenlijk tot den schedel behooren. 

 Doch deze zijn van zeer algemeenen aard ; zij bepalen zich nagenoeg 

 tot de algemeene grootte van het hoofd en vooral tot die van het 

 voorhoofd. Altijd is men trouwens overtuigd geweest , dat een hoog , 

 breed en in al zijne vormeigenaardigheden krachtig ontwikkeld voorhoofd 

 een zeker bewijs is van een helderen en krachtigen geest ; dat daarentegen 

 een laag, smal en naar achteren wijkend voorhoofd de zwakken van 

 geest kenmerkt. Die overtuiging spreekt in de goden- en heldenbeelden 

 der Grieken , zij spreekt ook in de geschriften der physiognomen en 

 niet het minst in de opinie van het algemeen. Men is tot haar geko- 

 men langs empirischen weg , door de ondervinding , dat uitstekende 

 denkers zich vaak door een hoog en breed voorhoofd onderscheiden , dat 

 gewone menschen meestal een matig hoog en breed , domkoppen door- 

 gaans een laag en smal , geborene idioten bijna geen voorhoofd bezitten ; 

 en het is uit deze waarnemingen , dat men in veel lateren tijd heeft op- 

 gemaakt , dat vooral de voorste kwabben der groote hersenen aan het 

 eigenlijk denken dienstbaar zijn. 



') Uü physiologischc grondslag' der phy.-siognomie is, behalve het verband tusschcn 

 de ontwikkeling der gelaatdbeenderen en der schedelbeenderon , de volgende. Zekere 

 hartstogten , zekere gemoedsaandoeningen doen steeds zekere bepaalde aangezigtsspie- 

 ren zich a itomat sch (buiten den -wil om) zamentrekken ; van daar , zoo ah ieder 

 weet , de ver.ohillende uitdrukking van het gelaat bij personen , die door dozen of 

 genen hartstogt , deze of gene aandoening, bewogen zijn. liet is nu eene phy=io- 

 logisehe wet , dat een deel zich des te meer ontwikkelt , naar mate het , binnen zekere 

 grenzen, meer in werking gebragt wordt. Dus zullen ook die aangozigtsspieren , die 

 ten gevolge van de eigenaardige zielsgesteldhcid van den persoon , tot wiens lig- 

 chaam zij behooron , veel meer dan bij anderen zich zamentrekken , sterk worden 

 ontwikkeld, en alzoo aan het gelaat een bhfvcnden trek niededcelcn, die met die 

 zieldgesteldheid overeenstemt. 



