342 nEllSENEN EX SCHEDEL. 



De man , die het eerst gepoogd heeft het verband te bepalen tus- 

 schen het bestaan van elk deel der hersenen met het bestaan van elke 

 eigenschap van den geest , en om den schedel even zeer te verheffen 

 tot een spiegel der ziel, als de physiognomen het gelaat daartoe hadden 

 getracht te maken , is fkiedeich joseph gall. 



Ik zal van het leven en werken van gall , van zijne in menig opzigt 

 groote verdiensten niet gewagen ; ik zou mij ook ontslagen kunnen ach- 

 ten van eene uiteenzetting zijner zoogenaamde schedelleer of phrenologie , 

 waarvan de algemeene strekking aan niemand uwer onbekend Avezen 

 kan, ware het niet, dat ik dikwijls bemerkt had dat daaromtrent nog 

 vele verkeerde, althans onjuiste, begrippen in omloop zijn. Ik zal echter 

 trachten zoo beknopt mogelijk te zijn. 



Gall neemt aan 1 ) dat de gansche hersenen , de hersenen in massa 

 genomen , het orgaan der ziel zijn ; 2) dat de hersenen bestaan uit een 

 groot aantal organen , waarvan elk tot eene bepaalde eigenschap , een 

 vermogen, eene rigting van het zielelevenin betrekking staat, en daarvan 

 de zitplaats en het werktuig is. Hij neemt 27 zulke organen aan, die 

 door zijne leerlingen en volgers met nog andere zijn vermeerderd. Men 

 moet hier wel in het oog houden , dat gall aan de in den eigenlijken 

 zin zoo genaamde zielsvermogens geene organen toekent ; ieder der 

 door hem aangenomene 27 organen percipiëert , bezit geheugen en phan- 

 tasie , oordeelt enz. Er zijn dus volgens hem even veel afzonderlijke 

 intelligentiën als er afzonderlijke vatbaarheden , neigingen enz. zijn. 

 Ten 3e beweert gall , dat al die 27 organen geplaatst zijn aan den 

 uitwendigen omtrek der hersenen , en dat , hoe meer ieder daarvan ont- 

 wikkeld is en zich dien ten gevolge naar buiten , in het leven , krach- 

 tiger vermag te openbaren , het ook des te meer aan de oppervlakte 

 der hersenen uitpuilt. Eindelijk , ten 4e , houdt hij het er voor , dat de 

 schedel , van welken wij weten dat hij de hersenen naauw omsluit , 

 zich als 't ware zoo naauwkeurig modelleert naar de oppervlakte der 

 hersenen , dat elke uitpuiling dier oppervlakte eene daaraan beantAvoor- 

 dende uitpuiling bezit op de buitenvlakte des schedels. Uit dat alles 

 volgt van zelf, dat de 't meest ontwikkelde neigingen , hartstogten , 

 A'atbaarheden van den mensch zich zullen openbaren door eene uitpui- 

 ling van zekere plaatsen des schedels ; dat de weinig of niet ontwikkelde 

 daarentegen met eene geringe uitpuiliug der beantwoordende schedel- 

 streken zullen gepaard gaan , of dat deze geheel zal ontbreken ; einde- 



