346 HE11SENE2< EN SCHEDEL. 



en waarover hij het minst verontschuldigd kan worden , is deze , dat hij 

 beweerde, „dat men door het betasten van den schedel het min of meer 

 uitpuilen der zoogenaamde hersenorganen kan waarnemen , en dus 

 door dat uitwendig onderzoek kan komen tot eene tot bijzonder- 

 heden afdalende kennis van den aanleg en het karakter van iederen 

 mensch". 



"Wanneer aan eene uitpuiling der hersenoppcrvlakte eene uitpuiling 

 des schedels zou beantAvoorden , dan zouden in de eerste plaats de her- 

 senplooijen , die men op de hersenen duidelijk zien kan , nog eerder op 

 den schedel moeten kunnen worden waargenomen , dan de hersenorga- 

 nen , die niemand ooit heeft kunnen zien. Ten tweede is het bij de 

 veronderstelling , die aan het beweren van gall ten grondslag ligt , 

 ongerijmd om aan te nemen , dat onmerJcbare uitpuilingen op de her- 

 senen zeer merTchare op den schedel ten gevolge zouden hebben. Maar 

 wat , zoo als men zegt , de deur digt doet , is het aan eiken beoefenaar 

 der anatomie bekende feit , dat aan eene uitpuiling op de buiten vlakte 

 des schedels volstrekt niet altijd een indruk op de binnenvlakte beant- 

 woordt , in welken indruk dan het uitpuilend hersendeel sluiten zou , — 

 't geen echter uit gall's theorie noodzakelijk zou moeten volgen , daar zij 

 geheel berust op het zich mouleren van den schedel op de hersenen. Juist 

 het tegendeel ; de dikte van het been des schedels is zeer ongelijk ; op 

 de buitenvlakte vindt men uitpuilingen , waaraan geene verdiepingen op 

 de binnenvlakte beantwoorden ; op de binnenvlakte zijn verdiepingen , 

 waartegen geene verhevenheid op de buitenvlakte overstaat , — en dit 

 alles wisselt van den eenen mensch tot den anderen op de meest onre- 

 gelmatige wijze af. Het dwaaste is nog, dat de phrcnologen hersenor- 

 ganen plaatsen op de middellijn des hoofds , waar de hersenen niet 

 kunnen uitpuilen , omdat daar iets anders , nl. de overlangsche bloedboezem 

 ligt , — en op het midden- onderste gedeelte des voorhoofds , welks meer- 

 dere of mindere uitpuiling afhangt van de grootte der voorhoofdsboe- 

 zems , die met de hersenen niets te maken hebben. 



Men zal mij misschien vragen : of ik dan al die verrassende uitkom- 

 sten van het phrenologisch onderzoek ontken? Welligt heeft de een of 

 ander onder u zijn eigen schedel laten onderzoeken en is met het resul- 

 taat er van zeer tevreden en van de juistheid er van overtuigd. Ik 

 verklaar die verhalen niet voor leugenachtig ; ik ontken de juistheid van 

 vele uitspraken der phrenologen niet. Ik ontken ook niet , dat een pis- 



