HEKSENEN EN SCHEDEL. 347 



kijker vaak een juist verhaal geeft van de ziekte van den persoon , wiens 

 urine hem ter beschouwing wordt aangeboden. Maar wat ik wel ontken 

 is , dat die resultaten opgemaakt zijn uit de betasting van den schedel 

 of uit het onderzoek der urine. Ik kan daarover niet uitweiden ; het 

 hoogst interessante hoofdstuk over kwakzalverij is zoo uitgebreid ! Om 

 u echter met weinig woorden ten minste eenigermate te kennen te 

 geven wat ik bedoel , wil ik de eigene woorden van gall hier mede- 

 deelen. 



„Ik bedien mij" — zegt gall — „in de zamenleving van verschil- 

 lende hulpmiddelen om den aanleg en de neigingen der menschen te 

 leeren kennen. Ik breng het gesprek op verschillende onderwerpen. Wij 

 zijn gewoon al datgene, wat weinig of geene betrekking heeft tot onze 

 vermogens en onze neigingen, in de conversatie spoedig te laten vallen ; 

 maar wanneer hij die met ons spreekt een onzer geliefkoosde onderwer- 

 pen aanroert , dan toonen wij dadelijk daarin belang te stellen 



Wilt gij iemands karakter bespieden , zonder gevaar te loopen dat gij u 

 bedriegen zult , al ware het ook , dat men hem gewaarschuwd had en hij 

 op zijne hoede was ? Breng hem aan het praten over zijne kindschheid 

 en zijne eerste jeugd; laat hem vertellen van zijne schooljongensstreken, 

 van zijn gedrag jegens zijne ouders , zijne broeders en zusters , zijne 

 kameraden , van den wedijver waarmede hij bezield was Onder- 

 vraag hem over zijne spelen. Zelden meent men , dat het hier der 

 moeite waard is te veinzen ; men is er niet op verdacht , dat men te 

 doen heeft met iemand, die weet, dat de grond van een karakter altijd 

 hetzelfde blijft, en dat alleen de onderwerpen, die ons belang inboezemen, 

 met de jaren veranderen .... Wanneer ik nu bovendien nog zie wat 

 iemand waardeert of veracht ...-'. wanneer ik hem zie handelen , wan- 

 neer ik , zoo hij schrijver is , zijn boek lees , — dan ligt de geheele 

 mensch ontsluijerd voor mijne oogen." 



Sapienti sat ! 



Er is thans zeker wel geen physioloog , die in ernst aan de phreuo- 

 logie van gall eenige waarde hecht. Maar er is nog eene andere theorie 

 van nieuweren datum , die wel in zeer algemeene trekken van dezelfde 

 grondbeginselen uitgaat als die van gall , maar veel redelijker , voor- 

 zigtiger en dus wetenschappelijker is. Het is de physiologische cranio- 



