o48 HERSENE>' EX SCHEDEL, 



scopie , waarvan de 'in velerlei opzigt voortreffelijke cakl gustav carus 

 de vader is. 



Cariis stelt op den voorgrond , dat de werkzaamheid der ziel zich uit 

 in eenige verschillende hoofdrigtingen , en neemt aan , dat de hersenen , 

 het orgaan der ziel , kunnen beschouwd worden als te bestaan uit zekere 

 afdeelingen , waarvan elke het stoffelijk substraat is van ieder der hoofd- 

 vermogens der ziel , die haar in de bedoelde rigtingen doen werken. 

 Waar zulk een hoofdvermogen zeer sterk , zulk eene rigting zeer uit- 

 gedrukt is , daar zal het beantwoordende hersengedeelte een grooteren 

 omvang , eene grootere ontwikkeling bezitten. En daar nu de vorm en 

 de grootte der hersenen parallel gaan met den vorm en de grootte des 

 schedels^) , en deze laatste bestaat uit zekere elementaire deelen, die met 

 de bewuste hersenafdeelingen overeenkomen , zoo is het ook mogelijk 

 om uit de evenredigheden van de deelen des schedels op te klimmen 

 tot de kennis van de hoofdrigting , in welke zich bij een persoon de ziel 

 bij voorkeur beweegt. 



Men zal zeggen : dat is de theorie van gall , voorgesteld in eenigzins 

 andere bewoordingen dan waarin gij die geformuleerd hebt. Toor zoo- 

 ver het gronddenkbeeld aangaat , is er zeker groote overeenkomst ; doch 

 die overeenkomst verdwijnt meer en meer bij de nadere ontwikke- 

 ling er van. 



Carus neemt verder aan , dat de drie blazen , waaruit wij weten dat 

 de zich bij de vrucht ontwikkelende hersenen bestaan , de rudimenten 

 zijn juist van die psychologische hoofdaf deelingen der hersenen. De 

 groote hersenen , die zich uit de voorste blazen ontwikkelen , zijn voor 

 hem , geheel in overeenstemming met het algemeen heerschende gevoe- 

 len , het orgaan van het erliennende , vergelijliende en oordeelende leven 

 Aan den geest. De middenhersenen , later de vierheuvels , die bij de 



') Dit parallel gaan is iets anders dan het in zijne ontwikkeling afhankelijk zijn 

 van het eene deel van het andere. Bij den groei ontwikkelt de schedel zich in de- 

 zelfde evenredigheid als zich de hersenen ontwikkelen , — maar de mate van den 

 groei des eersten is niet het gevolg van den meerderen of minderen groei der laat- 

 sen. Er bestaan meer algemeene en dieper gelegene oorzaken, die uitwerken, dat 

 de hersenen en de schedel zich in den regel zóó gelijkmatig ontwikkelen , dat de 

 eerste steeds den laatsten blijven vullen, zonder door hem gedrukt te w-orden. Zoo 

 nemen ook de beenen van een opgroeijend kind in grootte toe . niet oimlat de armen 

 ook grooter worden , of omgekeerd , maar omdat eene , ons in haren aard nog onbe- 

 kende , phy Biologische wet armen en beenen dwingt zich evenredig , maar beide in 

 hunne eigen mate , te ontwikkelen. 



