WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 61 



3) bij het begin der vegetatie, in de lente, vermeerdert het koolzuur- 

 gehalte en neemt dat van de zuurstof nagenoeg in gelijke evenredig- 

 heid af; 



4) de hoeveelheid koolzuur is het grootst (tot 14,6 proc. zoowel voor 

 den moerbezieboom als voor den wijnstok) tijdens de vegetatie het krach- 

 tigst is , d. i. in het midden van den zomer ; 



5) bij het verzwakken der vegetatie , tegen het einde van den zomer , 

 vermindert weder het koolzuurgehalte en neemt dat van de zuurstof toe. 

 {V Institut, 1866, p. 131). Hg. 



Beweging door wederstandbiedende middenstoffen. — Dr. schieck te Bremen 

 heeft hierover eene zeer uitvoerige reeks van proefnemingen bekend ge- 

 maakt (poggendokff's Annalen , CXXVII , S. 524) , die zich van alle 

 vroegere vooral onderscheiden door de eenvoudigheid van de daarbij 

 gevolgde handelwijze. Hij gebruikte een cylindrisch vat van aanzienlijke 

 wijdte en 2 meters hoogte , in den wand waarvan tegenover elkaar op 

 verschillende hoogten glazen waren aangebragt. Werd nu dit vat met 

 water gevuld en liet men een ligchaam , van een soortelijk gewigt grooter 

 dan 1 , aan de oppervlakte van dit water vrij , dan zonk het daardoor heen 

 tot op den bodem van het vat en men kon door de glazen heen het oogen- 

 blik waarnemen, waarop het zich daarb^ op verschillende hoogten 

 boven dien bodem bevond. De aan de proef onderworpen ligchamen , 

 bollen van 2 , 4 en 6 centimeters ongeveer middellijn , een cylinder van 

 6 cm. middelljjn en 12 cm. hoog en een dubbelkegel van 4 cm. middellijn 

 en 8,5 cm. lang , waren hol en konden inwendig met hagelkorrels worden 

 bezwaard totdat zij het gewigt van het door hen verdrongen water om 

 eenige grammen of deelen van een gram overtroffen. Het bleek spoedig , 

 dat dit overwigt slechts gering behoefde te zijn om te weeg te brengen 

 dat de snelheid der beweging , zeer kort na het begin van den val reeds , 

 standvastig werd. Alle waarnemingen zijn dan ook gedaan door uit den 

 tijd , die de ligchamen gebruikten om van een punt , 50 cm. onder de 

 oppervlakte des waters gelegen , den bodem te bereiken , hunne snelheid 

 te berekenen , die men daarbij als standvastig aannam. 



Schieck's theoretische beschouwingen en de discussie zijner uitkomsten 

 zijn niet geschikt om in uittreksel te worden weer gegeven. Wij vermel- 

 den dus hier alleen die uitkomsten, zooals zij door S. zelven zijn gefor- 

 muleerd : 



1) bij snelheden , niet grooter dan van 20 cm. per seconde , volgt de 

 wederstand den regel van newton en neemt toe naar de tweede magten 

 dier snelheden ; 



