18 CHKISTIAAN HUTGENS 



„ De scheikunde en het ontleden van dieren zijn voorzeker noodig 

 tot dit doel , maar beider werkzaamheden moeten er vooral naar 

 streven die geschiedenis met eenige gewigtige ontdekkingen te 

 vermeerderen , zonder den tijd te verliezen met het optellen van 

 zaken en omstandigheden , die niets verder leiden ; ten einde het 

 verwijt te ontgaan , dat seneca tot de oude wijsgeeren rigtte : 

 Invenissent forsitan necessaria nisi et sujoerflua quaesissent. 



„Men zoude moeten beginnen met de onderwerpen die men het 

 schoonst en nuttigst oordeelde , en deze verdeelen onder de perso- 

 nen, die de vergadering zamenstellen ; deze kunnen dan wekelijks 

 een verslag uitbrengen over hetgeen zij onderzocht en gevonden 

 hebben , hetgeen aldus eene geregelde werkzaamheid zal zijn , die 

 ongetwijfeld belangrijke vruchten zal afwerpen." 



HUYGENS. 



Wanneer men dit programma leest en daarbij den toestand der natuur- 

 wetenschap van voor twee eeuwen in het oog houdt , dan erkent men 

 in den steller er van een van die bevoorregte geesten , welke niet alleen 

 de leemten in hunne eigene kennis en die hunner tijdgenooten opmer- 

 ken , maar ook den weg weten aan te wijzen, welken men te volgen heeft 

 om deze allengs te doen verdwijnen. Eenige der regels daarin ver- 

 dienen meer in het bijzonder onze aandacht. Er blijkt daaruit , dat 

 HUYGENS reeds in 1666 bedacht is geweest op het onderzoek van de 

 kracht van den stoom, of, gelijk hij het noemt, „van door het vuur 

 verijld water." ISTu treffen wij eenige jaren later papin als amanuensis 

 bij HUYGENS aan. Het is bekend , dat eerstgenoemde de uitvinder van 

 den naar hem genoemden pot en de eerste geweest is, die den stoom 

 als beweegkracht tot voortstuwing van een vaartuig heeft gebruikt. 

 Zonder aan PArix de eer daarvan te betwisten , is het toch geoorloofd 

 in het in 1G66 door huygens gestelde programma de eerste kiem te 

 zien dier latere uitvindingen. Dit wordt nog bevestigd door hetgeen 

 voorafgaat , aangaande voorgenomen proeven met het buskruid. Men 

 weet , dat huygens later een werktuig heeft uitgedacht , waarin de 

 ontvlamming van het buskruid als beweegkracht werd aangewend. 



Korten tijd na de oprigting der akademie was er een opmerkelijke 

 maan-eclips. Toen de eclips van de maan aan den horizon reeds be- 

 gonnen was , zag men de zou nog aan den horizon daar tegenover. 



