20 CHBISTIAAN HÜYGENS , ENZ. 



beweging de warmte is , maar ik houd haar voor eene beweging." 

 Zouden de hedendaagsche physici er veel meer van weten te zeggen ? 



Htjtgens was ook de eerste , die gedurende den kouden winter van 

 1668 proeven deed over de uitzettende kracht van het ijs en deze aan 

 de akademie mededeelde. Reeds uit andere bronnen wisten wij , dat 

 HTJTGENS zijne denkbeelden over de oorzaak der zwaarte , later door hem 

 uiteengezet in zijn geschrift de causa gravitatis , in de Parij sche akade- 

 mie het eerst had voorgedragen. Uit het thans door beetrand mede- 

 gedeelde blijkt , dat de aanleiding daartoe gegeven werd door een 

 werktuig door huygens uitgedacht en vervaardigd om de kracht van de 

 lucht en van vochten in beweging, — derhalve van den wind en van 

 stroomend water , — te meten. Hoe dit werktuig , dat wij elders niet 

 vermeld hebben gevonden , was ingerigt , zegt ons beeteand echter niet. 

 Wel doet hij opmerken , dat het door huygens in zijn Systerna saturnium 

 aangegeven denkbeeld , om de astronomische meetwerktuigen met een 

 kijker te verbinden , waardoor de hoekmetingen eene vroeger ongekende 

 naauwkeurigheid verkregen , door picaed en auzout in toepassing werd 

 gebragt , toen zij door den koning belast waren met het meten van de 

 grootte der aarde. 



Ook erkent hij , dat, toen onze groote landgenoot Parijs verlaten had, 

 picaed dood en ook eömee vertrokken was, de akademie daardoor onher- 

 stelbare verliezen had geleden. Zij was van hare eerste lichten beroofd. 

 De proces- verbalen werden veel minder beteekenend , en terwijl deze 

 vroeger jaarlijks twee boekdeelen vulden, zijn die van 1688 tot 1691 

 in een enkel boekdeel vereenio-d. 



