60 PEOVIKCIALE MtrSETTMS VOOR NATUTJELIJKE HISTORIE. 



wijs in de natuurlijke historie , met slechts enkele lofwaardige uitzon- 

 deringen , aan de hoogere burgerscholen behandeld wordt ^). 



Voor de liefhebbers der natuurlijke historie , bepaaldelijk voor de 

 zoodanigen , die , even als gilbert white , een onderzoek van hunne 

 onmiddellijke omgeving tot de bezigheid hunner viije uren maken , zou 

 zulk een museum groot nut hebben , en zij zouden wederkeerig tot den 

 bloei dier inrigting krachtig kunnen medewerken. Zij zouden daar in- 

 lichtingen kunnen ontvangen betreffende hetgeen zij hadden gevonden; 

 zij zouden er te weten kunnen komen , of 't geen zij vonden al of niet 

 iets nieuws is, in welk opzigt ook; zij zouden er, voor zoo ver zij 

 het zelven niet konden, de gevonden voorwerpen kunnen doen deter- 

 mineren. Daar het niet mogelijk zou zijn, voor elk provinciaal museum 

 een directeur te vinden , universeel genoeg om overal en in alles voor 

 te lichten , zouden de directeuren bij het rijks museum te rade kunnen 

 gaan. Diezelfde beoefenaren der natuurlijke historie zouden aan den 

 anderen kant juist de personen worden , die de provinciale museums 

 zouden verrijken met voorwerpen. En zoo zoudon die inrigtingen de 

 beoefening der natuurlijke historie krachtdadig bevorderen en op meni- 

 gerlei wijze nut stichten. 



Ik ontveins mij niet de groote zwarigheid , die tegen de oprigting 

 van provinciale museums bestaat , — de kosten ! Die zwarigheid , en 

 de onverschilligheid die ik vrees dat ten aanzien der besproken zaak 

 nog bestaan zal bij hen , van wie de oplossing dor geldkwestie vooral 

 afhangt , doen mij dan ook vrij wel verzekerd zijn , dat er nog veel 

 tijd verloopen zal eer er , ik zeg niet in alle , maar in eenige provinciën 

 dergelijke inrigtingen zullen bestaan. Maar ik heb toch gemeend dat het 

 zaak was al reeds met het slaan op dat aambeeld te beginnen. „De aanhou- 

 der wint ," zegt men ; maar voor dat men met iets aanhouden kan , moet 

 men er eerst een begin mede maken. En daar het „aanhouden" dikwijls 

 zeer lang kan duren, is het best zoo dra mogelijk te beginnen. 



') Ik bedoel hier niet een te gering aantal onderwijsuren; het zou onbillijk zijn, 

 indien men , bij zóó veel wat aan die scholen onderwezen wordt , nog meer uren 

 eischte dan aan de beste inrigtingen van dien aard voor natuurlijke historie zijn 

 bestemd. Maar ik heb het oog op het feit, dat aan vele hoogere burgerscholen geen 

 afzonderlijk docent voor natuurlijke historie bestaat, maar b. v. de zoölogie aan een 

 chemicus , de botanie aan een mathematicus te doceren wordt gegeven , alsof het op 

 het onderwijs daarin zooveel niet aankwam! Wat men der moeite waard acht te 

 doen onderwijzen , achte men ook der moeite waard (qualitatief , niet quantitatief) 

 goed te doen onderwijzen ! 



